Simena, Turkiye'nin guneybati Akdeniz kiyisinda Kekova Koyu'na hakim kayalik bir yamache kurulmus, kuchuk ama buyuleyici bir antik Likya kiyii yerleshimidir. Bugun Kalekoy ("Kale Koyu") olarak bilinen bu yer, Turkiye'de sadece deniz yoluyla veya yaya olarak ulashilabilen nadir yashamma alanlarindan biridir -- buraya hichbir karayolu ulasmaz. Koyun tepesinde, antik Likya kalesi kalintilari uzerine insha edilmish ortachagh Hachli kalesi yer alir ve bu kale, kayadan oyulmus yalnizca 7 sira oturma yerine sahip, yaklashik 300 seyirci kapasiteli Likya'nin bilinen en kuchuk tiyatrosunu barindirmaktadir. Koyun doggrudan karshisinda, Kekova Adasi'nin (antik Dolikhiste) kismen sular altinda kalmish antik kent kalintilari berrak turkuaz sularin altinda parildayarak Akdeniz'in en ikonik arkeolojik deniz manzaralarindan birini olushturur. Simena, antik dunyanin ilk federal demokrasilerinden biri olan Likya Birligi'nin uyesiydi ve liman sularindan yukselen yarim batik Likya lahdi, tum Kekova boolgesinin tanimlayici imgesi haline gelmishitir.
Ichindekiler
- Simena Neden Onemli?
- Cografya ve Konum
- Tarihsel Zaman Chizelgesi
- Bashlica Yapilar
- Kekova Batik Kenti
- Likya Birligi
- Arkeolojik Chalishmallar
- Ziyaretchi Bilgileri
- Sikcha Sorulan Sorular
- Kaynaklar ve Ileri Okuma
Simena Neden Onemli?
Simena, Turkiye'nin antik alanlari arasinda ozel bir yere sahiptir:
-
Likya'nin en kuchuk tiyatrosu. Tepe uzerindeki kalenin ichinde doggrudan ana kayaya oyulmus tiyatro, yalnizca 7 sira oturma yerine sahip olup tahminen 300 seyirci kapasitelidir. Bu minyatur gosteri mekani, kuchuk Likya topluluklarinin bile sivil ve kulturel kurumlari nasil suurduurdughunu ortaya koyar.
-
Akdeniz sualti arkeolojisinin ikonu. Kekova Adasi'nin kuzey kiyisi boyunca uzanan batik kalintillar -- denize inen tas merdivenler, 4-5 metre derinliktte gorunen ev temelleri, kismen batan liman duvarlari -- dunyanin en iyi korunmus sualti arkeolojik peyzajlarindan birini olushturur.
-
Likya Birligi uyesi. Simena, Romali devlet adami Montesquieu'nun daha sonra federal yonetim ichin model olarak gosterdigi Likya Birligi'nin (Likya Federasyonu) bir parchasiydi. Simena, yakin kentler olan Aperlai, Apollonia ve Isinda ile bir sympoliteia (siyasi birlik) olusturmus ve bu dort topluluk birlikte Birlik meclisinde tek bir oy kullanmishtir.
-
Dramatik erishilebilirlik. Simena'ya yalnizca tekne veya yaya yoluyla ulashilabilmesi, koyun karakterini yuzyillar boyunca neredeyse degishmeden korumush ve Turk kiyisindaki en otantik antik koy-kaliinti deneyimlerinden birini olushturmushtir.
-
Kalintillar arasinda yashayan koy. Latmos Herakleiasi gibi Kalekoy de antik kaliintlarla ich iche yashayan bir koydur. Tash evleri, chati restoranlari ve cana yakin kedileri, Likya lahitleri ve Bizans sarniichlariyla bir arada vardir.
Cografya ve Konum
Simena, Kekova Koyu'nun kuzey kiyisinda, dik, guneye bakan bir yamachta yer alir. Modern kasabalar Kas (deniz yoluyla 25 km guneybati) ve Demre (antik Myra, 35 km doghu) arasindadir. Yerlesim, koyu achik deniz dalgalarindan koruyan ve sakiin bir demirlem alani olushturan Kekova Adasi'na (antik Dolikhiste) bakar.
| Ozellik | Detay |
|---|---|
| Konum | Kekova Koyu, Kas-Demre arasi |
| Il | Antalya |
| Antik bolge | Likya |
| Ulashim | Yalnizca tekne veya yaya yolu |
| En yakin karayolu | Uchagiz koyu (denizden 2 km / patikadan 3 km) |
| Koruma statusu | Kekova Ozel Chevre Koruma Bolgesi (1990'dan beri, 260 km2) |
| Yukseklik | Deniz seviyesinden ~100 m'ye (kale tepesi) |
Kekova Ozel Chevre Koruma Bolgesi, 1990 yilinda ilan edilerek Turkiye'nin ilk koruma bolgelerinden biri olmushtuur. 260 kilometrekarelik deniz, kiyii ve hinterland alanini kapsayan koruma, inshat ve demirlemeyi sikii bir shekilde duzzenlemektedir. Batik kalintillar yakininda yuzme ve dalis yasaktiir.
Kiyii hatti tipik Likya ozelliklerini tashir: derin girintili, kayalik, Akdeniz makisi (mersin, kechiboynuzu, yabani zeytin) ile kapli ve bati Toros Daghlari'nin ormanlilk sirtlariyla chevrelenmish.
Tarihsel Zaman Chizelgesi
Likya Kokenleri (MO 4. yuzyil ve oncesi)
Simena (Likya dilinde Isimea) adi ilk olarak MO 4. yuzyila tarihlenen Likya yazitlarinda goruulur, ancak yerlesim chok daha eski olabilir. Likyalilar, kendilerine ozgu dilleri, yazilari ve ayirt edici cenaze gelenekleri (kayaya oyma mezarlar ve lahitler) olan yerli bir Anadolu halkiydi. Simena her zaman kuchuk bir topluluktu ve Myra, Ksanthos, Patara gibi buyuk Likya kentlerinin golgesinde kaldi.
Helenistik Donem (MO 3.-1. yuzyil)
Helenistik donemde Simena, genis Likya siyasi yapisinin bir parchasiydi ve sonunda Likya Birligi'ne uye oldu. Birlik, Likya kentlerini ortak bir meclis ve paylashilan yonetim altinda birleshtiren bir federal demokrasiydi. Simena, Aperlai, Apollonia ve Isinda ile bir sympoliteia olusturarak dort topluluk birlikte Birlik meclisinde 1 oy kullandi.
Roma Donemi (MO 1. yuzyil-MS 4. yuzyil)
Romali yazar Plinius (MS 1. yuzyil) Simena adini edebiyatta ilk kez anar. Roma yonetimi altinda Likya balangiichta sinirli bir ozerklikle odul landirirdi (cheshitli chatishmalarda Roma'yi destekledigi ichin), ardindan Imparator Claudius doneminde MS 43'te eyalet olarak ilhak edildi. Simena kuchuk bir yerlesim olarak devam etti.
Deprem ve Chokunme (MS 2. yuzyil)
MS 2. yuzyildaki yikici bir deprem, bu kiyii sheridi boyunca onemli tektonik chokunmeye neden oldu. Simena'nin bazilari ve Kekova Adasi'ndaki komshuu kent Dolikhiste'nin buyuk bolumu deniz seviyesinin altina batti. Bina temelleri, merdivenler, iskele yapilari ve hatta tum sokaklar su altinda kaldi; bugun gorulebilen "batik kent" boylece olushtu.
Bizans Donemi (MS 5.-12. yuzyil)
Bizans doneminde tepe uzerindeki kale genishletildi ve kucuk bir kilise insha edildi. Kilise sirasiyla tapinak, sonra kilise ve Osmanli doneminde muhtemelen cami olarak kullanilmish -- kutsal mekan sureklilighinin dikkat chekici bir ornegi. Su depolama ichin kayaya oyma sarnichlar yapildi.
Ortachagh Donemi: Saint Jean Shovalyeleri
Kale bugunki halini buyuk olchude ortachagh doneminde Saint Jean Shovalyeleri (Hospitalier Shovalyeleri) tarafindan yapilan yeniden inshat veya renovasyonla almistir. Shovayleler kaleyi kiyii gozetleme kulesi ve mustahkem mevki olarak kullanmishtir.
Osmanli Donemi ve Modern Koy
Bolgenin Osmanli fethinden sonra yerlesim kuchuk bir balikchii koyu olarak devam etti. Turkche ad Kalekoy ("Kale Koyu"), kalenin baskin varliighini yansitir. Koy, karayolu erishiminin olmamasi nedeniyle geleneksel karakterini korumushtuur.
Bashlica Yapilar
Simena Kalesi
Kale tepeyi tachilandirir ve Kalekoy'un en baskini yapisidir:
- Inshat: Likya temeli, Bizans genishlemesi, Hachli Donemi (Saint Jean Shovalyeleri) yeniden inshaasi
- Ozellikler: Perde duvarlari, kuchuk kuleler, su sarnichleri, ich mekanlar
- Kale ichinde: Unlui minyatur tiyatro ve chok dinli dini yapinin kalintilari
- Manzara: Surlardan 360 derece panorama -- Kekova Adasi, batik kent, chevre koylar ve Toros Daghlari
Limandan kaleye tirmanish dik tash patika boyunca yaklashik 10-15 dakika surer.
Likya'nin En Kuchuk Tiyatrosu
Kale duvarlarinin ichinde doggrudan ana kayaya oyulmus bu minyatur tiyatro, Simena'nin en dikkat chekici ozelliklerinden biridir:
- Oturma siralari: 7
- Tahmini kapasite: yaklashik 300 seyirci
- Yapim: Kayadan oyma (canli kayadan yontulmus)
- Donem: Muhtemelen Helenistik veya Roma
- Ishlev: Tam bir tiyatro mekani yerine muhtemelen bir odeon (kuchuk gosteri yeri) veya toplanti alani olarak kullanilmishtir
Kuchuk boyutuna ragmen tiyatro, kuchuk Likya yerleshimlerinin bile kamusal toplantilar, gosteriler veya siyasi toplantillar ichin sivil mimariye yatirim yaptigini gostermektedir.
Batik Lahit
Tum Likya'nin belki de en chok fotograflanan arkeolojik unsuru olan bir Likya tipi lahit, Simena limaninin sig sularinda durmaktadir:
- Malzeme: Yerel kirechtashi
- Stil: Klasik Likya sivri kemer (ogival) kapak
- Batik durumu: MS 2. yuzyil deprem chokunmesi nedeniyle kismen su altinda
- Konum: Limandan gorulebilir; en iyi tekneden izlenir
Lahit, tum Kekova boolgesinin simgesi haline gelmish olup sayisiz seyahat fotoghrafinda ve turizm kampanyasinda yer almaktadir.
Nekropol
Kalenin kuzeydoghusunda geniish bir nekropol yamach boyunca yayilir:
- Sivri kemer kapakli Likya lahitleri (ayirt edici Likya stili)
- Uchchurum yuzulerine oyulmus kaya mezarlari
- Likya, Helenistik, Roma ve Bizans donemllerini kapsayan cheshitli mezar tipleri
Bazi lahitler, vefat eden ve ailesini tanimlayan Likya yazitlari tashir.
Su Sarnichleri
Alan genelinde cok sayida kayaya oyma sarnicch daghinik halde bulunmakta olup guvenilir tatli su kaynaklari olmayan bir yerleshimde su depolamanin kritik onemini yansitir. Sarnicchler yaghmuir suyunu topluyordu ve ich yuzzeyleri su gecchirmezlik ichin sivanalmishtir.
Chok Dinli Dini Yapi
Kale alaninda sirasiyla pagan tapinaghi, Hristiyan kilisesi ve Osmanli doneminde muhtemelen cami olarak hizmet etmish bir yapinin kalintilari, bu mekandaki kutsal alan sureklilighinin dikkat chekici ornegini olushturur.
Kekova Batik Kenti
Kekova Adasi'nin (antik Dolikhiste) kuzey kiyisi boyunca uzanan batik kent, Akdeniz'in en olagan diishi sualti arkeolojik alanlarindan biridir:
Ne Oldu
MS 2. yuzyilda buyuk bir deprem, Likya kiyiisinin bu bolumunde tektonik chokunmeye neden oldu. Kekova Adasi'nin kuzey kenari ve anakara kiyisinin bazi bolumleri (Simena'nin parchailari dahil) deniz seviyesinin altina dushtu. Binalar, sokaklar, liman altyapisi ve konut yapilari kismen veya tamamen batti.
Neler Gorulebilir
Tekneden (cami tabanlii tekne mevcuttur) ziyaretciler shu unsullari gozlemleyebilir:
- Kiyiidan suya inen tash merdivenler
- 1-5 metre derinlikte ev temelleri ve duvar hatllari
- Su altina uzanan iskele ve rihtim kalintilari
- Kismen suyun ust unde, kismen altinda depo odalari ve sarnicchler
- Deniz tabaninda choomlekk parchaklari
Kekova Koyu'ndaki suyun berrak durulughui bu kalintilari son derece gorulnur kilmakta ve birchok ziyaretcinin "Turk Atlantisi" olarak tanimlladighi bir etki yaratmaktadir.
Koruma Statusu
Kekova bolgesi 1990 yilinda Ozel Chevre Koruma Bolgesi ilan edilmishtir. Bolgeyi sikii kurallar yonetir:
- Batik kalintillar yakininda yuzme yasaktiir
- Dalis yalnizca yetkili bilimsel seferlere achiktir
- Demirleme sualti unsurlara zarar vermeyi onlemek ichin kontrol edilir
- Koruma bolgesi genelinde inshat ciddi shekilde sinirlidir
Likya Birligi
Simena'yi anlamak, antik dunyanin en dikkat chekici siyasi kurumllarindan biri olan Likya Birligi'ni anlamayi gerektirir:
- Nitelighi: Likya kentlerini ortak bir meclis ve paylashilan yonetim altinda birleshtiren bir federal demokrasi
- Donem: En az MO 2. yuzyildan itibaren aktif; Roma'nin Likya'yi MS 43'te eyalet olarak ilhak etmesiyle fiilen sona erdi
- Oy sistemi: Kentlere buyukluk ve oneme gore 1, 2 veya 3 oy tahsis ediliyordu
- Simena'nin statusu: Simena, Aperlai, Apollonia ve Isinda ile bir sympoliteia olusturmus; dort kuchuk topluluk birlikte mecliste 1 oy kullanmishtir
- Tarihsel etkisi: Fransiz siyaset filozofu Montesquieu (1689-1755), etkili eseri Kanunlarin Ruhu'nda (1748) Likya Birligi'ni federal yonetim modeli olarak ovmushtuur. Amerikan kurucu babalari, ozellikle James Madison, ABD'nin federal yapisini tasarlarken Likya Birligi'ni inchelemistir.
Bu, Simena'nin minyatur tiyatrosunda durdugunuzda, insanlighin temsilci federal demokrasi alanindaki en erken deneylerinden birinin uygulandighi bir mekanda bulundughinuz anlamina gelir.
Arkeolojik Chalishmallar
-
19. yuzyil: Avrupali gezginler ve deniz surveyleri, Ingiliz Amirallighi uyeleri dahil, Kekova kiyiisini belgelemish ve batik kalintilari kaydetmishtir.
-
1990 koruma karari: Kekova Ozel Chevre Koruma Bolgesi'nin kurulmasi hem kara hem sualti kalintilarina resmi yasal koruma getirmishtir.
-
Sualti arasshtirmalari: Turk ve uluslararasi sualti arkeoloji ekipleri batik kentin donemsel arasshtirmalarini gercekleshtiirmish, yapilari belgelleyip deniz tabanini haritalamish ve koruma ihtiyachlarini degerlendirmistir.
-
Kale ve nekropol belgeleme: Kale, tiyatro, nekropol ve liman bolgesi lahitleri Turk arkeoloji ekipleri tarafindan belgelenmish olmakla birlikte, alanin yashanan niteligi ve koruma duzzenlemeleri nedeniyle sistematik buyuk olchekli kazi gercekleshtirilmemishtir.
-
Devam eden zorluklar: Bashlica koruma zorlughu, kirilgan sualti kalintilara yakin ziyaretci getiren tekne turlarinin artan sayisini yonetirken, alani gorulnur kilan bozulmamish su kalitesini korumaktir.
Ziyaretchi Bilgileri
Ulashim
Simena (Kalekoy) yalnizca tekne veya yaya yoluyla ulashilabilir:
- Uchagiz'dan tekneyle: En yaygin yol. Uchagiz koyu'ne (Kas veya Demre'den karayoluyla ulashilabilir) arachla gidin, ardindan koy boyunca kisa bir tekne yolculughu yapin (yaklashik 10 dakika, 2 km). Yerel balikchilar duzenli tekne-taksi hizmeti sunar.
- Uchagiz'dan yaya yoluyla: Uchagiz ile Kalekoy'u baghilayan manzarali bir kiyii patikasi vardir (yaklashik 3 km, 45-60 dakika). Patika, koy manzaralariyla maki ortusunden gecher.
- Kas'tan tekne turuyla: Kas'taki birchok operator, Kalekoy, batik kent ve Uchagiz'da duraklar ichecren tam gun Kekova tekne turlari duzzenler. Bunlar genellikle sabah 10:00'da kalkar ve 17:00-18:00'da doner.
- Gulet kruvaziyer: Likya kiyisi boyunca chok gunlu yelken gezileri siklikla Kekova Koyu'nu onemli bir durak olarak ichcerir.
Uchagiz'a Arachla Ulashim
- Kas'tan: D-400'de yaklashik 35 km doghuya, ardindan Uchagiz yonune isharetli yoldan guneye donun (20 km). Toplam: yaklashik 1 saat.
- Demre'den: Yaklashik 25 km batiya Uchagiz sapagina, ardindan 20 km guneye. Toplam: yaklashik 45 dakika.
- Antalya'dan: D-400 kiyii karayoluyla yaklashik 195 km guneybatiya. Toplam: yaklashik 3 saat.
Alanda
- Kale girishi: Kale ve tiyatroya girish ichin genellikle kuchuk bir ucret alinir.
- Arazi: Koy ichinde dik tash patikalar; kaleye tirmanish orta duzzeyde kondisyon gerektirir. Tekerlekli sandalye erishimine uygun deghildir.
- Tesisler: Koyde koy manzarali birchok kuchuk chati restoran ve chay bahchesi vardir. Basit pansiyonlar geceleme immkani sunar.
- Sure: Yalniz Kalekoy ichin 2-3 saat, batik kent, Kalekoy ve Uchagiz'i ichecren birlesik Kekova tekne turu ichin tam gun ayirin.
En Uygun Ziyaret Zamani
- Ilkbahar (Nisan-Haziran): Ideal hava, yazdan az kalabalik, yaban chicchekleri achimish.
- Sonbahar (Eylul-Ekim): Ilik deniz, yumusak ishik, konforlu sicakliklar.
- Yaz (Temmuz-Aghustos): Sicak ve kalabalik, ancak deniz yuzme ichin en sicak (koruma bolgesi diishi).
- Kish: Birchok koy tesisi kapalir. Tekne hizmetleri sinirlidir. Ancak kish ziyaretcileri tam bir yalnizlik ve dramatik firtinali gokyuzunun keyfini chikarir.
Birlesik Geziler
- Uchagiz (antik Teimiussa): Simena'ya benzer shekilde liman sularinda duran Likya lahitleri.
- Myra (Demre): Gorkemli Likya kaya mezarlari ve buyuk Roma tiyatrosu; ayrica Aziz Nikolaos (Noel Baba) Kilisesi.
- Aperlai: Tekne veya yuruyush yoluyla Uchagiz'dan ulashilabilen bir digher Likya Birligi uyesinin kalintilari.
- Kas: Kent merkezinde Antifkellos tiyatrosu ve Likya lahdi bulunan charming kiyii kasabasi.
- Patara: Turkiye'nin en uzun kum plaji, Likya Birligi parlamento binasi ve Likya'nin bashhlica limani.
Ipuchlari
- En iyi deneyim ichin batik kenti cami tabanli tekne ile gozlemlleyen bir tekne turu rezerve edin.
- En iyi ishik ve daha serin sicakliklar ichin kaleyi oghleden sonra gech saatlerde ziyaret edin.
- Nakit getirin -- bu uchk koyde kredi karti kabuluu sinirlidir.
- Uchagiz'dan Kalekoy'a yuruyush, deneyimli yuruyushuculer ichin kesinlikle tavsiye edilir.
- Batik kalintillar yakinindaki yuzme yasaghina saygi gosterin; denetim aktiftir.
Sikcha Sorulan Sorular
Batik kentin yakininda yuzuebilir miyim?
Hayir. Kekova Adasi'nin kuzey kiyisindaki batik kalintillar yakininda yuzme ve dalis, sualti arkeolojisini korumak ichin kesinlikle yasaktir. Yuzme, Kekova Koyu'nun digher belirlenmmish alanlarinda muumkundur.
Tiyatro gercchekten ne kadar kuchuk?
Tiyatro yalnizca 7 sira oturma yerine sahiptir ve yaklashik 300 kishi alabilir. Karshilashtiirma ichin, yakin ndaki Myra tiyatrosu yaklashik 11.500 kishi kapasitelidir. Gercchekten Likya'nin bilinen en kuchuk tiyatrosu ve antik dunyanin en kuchuklerinden biridir.
Lahit neden suyun ichinde?
MS 2. yuzyildaki buyuk bir deprem, bu kiyii sheridi boyunca tektonik chokunmeye neden olarak zemin seviyesini bircchok metre dushurmushtuur. Lahit balangiichta kuru toprak uzerindeydi ancak bu jeolojik olay nedeniyle simdi kismen su altindadir.
Kalekoy'de konaklama var mi?
Evet. Koyde birchok kuchuk pansiyon ishletilmekte olup basit odalar ve yemekler sunmaktadir. Gecelemek harika bir deneyimdir chuneku gun ichi tekne turlarinin ayrilmasindan sonra kooyun keyfini chikarabilirsiniz. Yoghun sezonda onceden rezervasyon yapin.
Simena ile Uchagiz birbirleriyle nasil ilishkili?
Antik donemde Simena ve Teimiussa (bugununku Uchagiz), ayni koyun karshi taraflarindaki komshuu Likya yerleshimleriydi. Aperlai ve Apollonia ile birlikte Likya Birligi'nde bir ortak oy kullanan bir sympoliteia (siyasi birlik) olushturmushtulardi.
Tekne turu buna degher mi?
Kesinlikle. Kekova tekne turu (genellikle Kas veya Uchagiz'dan), Turk Akdeniz kiyisinin en populer gezilerinden biri olarak iyi bir nedenle unchsizini korumaktadir. Turkuaz su, gorulebilir sualti kalintilari, Kalekoy kalesi ve dramatik Likya kiyii hattinin birlesimi unutulmaz bir deneyim yaratir.
Mimari Olculer
Simena'nin minyatur olcegi, Likya'nin buyuk kentleriyle karsilastirildiginda daha da belirgin hale gelir.
| Yapi | Olcu / Kapasite | Donem |
|---|---|---|
| Tiyatro (Odeon) | Kavea capi: 21 m; orkestra capi: 5,80 m; 6 oturma sirasi (0,60 m derinlik); 2 cuneus, 3 merdiven | Helenistik--Roma |
| Tahmini kapasite | ~300--350 seyirci | --- |
| Karsilastirma: Myra Tiyatrosu | ~11.500 seyirci | Simena'nin ~38 kati buyuk |
| Batik Lahit | Klasik Likya sivri kemer (ogival) kapak; yerel kirechtashi | MO 5.--4. yuzyil (batma: MS 2. yuzyil) |
| Kale | Likya temeli + Bizans genislemesi + Hachli yeniden insasi; 360 derece panorama | Chok donemli |
| Kekova OCHKB | 260 km2 deniz ve kara koruma alani | 1990'dan beri |
Tiyatronun kavea plani yarim daireyi asar, bu Likya tiyatrolarinin tipik ozelligiidir. 21 metrelik kavea capi, onu antik dunyanin bilinen en kucuk tiyatrolarindan biri yapar.
Sikke Kanitlari ve Sympoliteia
Simena, kendi adina bagimsiz sikke basmamistir; bunun yerine sympoliteia ortagi Aperlai araciligiyla Likya Birligi sikke sistemine katilmistir.
| Sikke Tipi | Basim Yeri | Onem |
|---|---|---|
| Likya Birligi gumus sikkeleri | Aperlai darhanesi | Sympoliteia'nin dort kentini (Aperlai, Simena, Apollonia, Isinda) birlikte temsil eder |
| Aperlai gumus sikkeleri (Likya yazili) | Aperlai | Birligin MO 4. yuzyildan itibaren var oldugunu kanitlar |
| Likya Birligi ortak sikkeleri | Cesitli Likya darphaneleri | Birlik meclisinde paylasilan 1 oy hakkini yansitir |
Aperlai'de bulunan Likya dilinde yazitli gumus sikke, sympoliteia'nin MO 4. yuzyila kadar uzandigini kanitlayan en erken numizmatik belgedir. Simena'nin kendi darphanesi olmayi gerektirmeyecek kadar kucuk bir topluluk olmasi, Likya federal sisteminin kucuk yerlesimleri nasil buyuk siyasi cercevelere entegre ettiginin gostergesidir.
Tektonik Chokunme: Jeolojik Veriler
Simena ve Kekova kiyisinin batmasi, Akdeniz'in en iyi belgelenmis tektonik chokunme olaylarindan biridir.
- Tarih: MS 2. yuzyil (buyuk deprem)
- Chokunme miktari: Kiyii hattinda 4--5 metre arasinda degisen dusus
- Etkilenen yapilar: Liman duvarlari, iskele yapilari, konut temelleri, sokaklar ve sarnichlerin alt bolumleri
- Dolikhiste (Kekova Adasi): Adanin kuzey kiyisinin buyuk bolumu su altinda kalmistir; 1--5 m derinlikte ev temelleri, merdivenler ve depo odalari gorunurtur
- Simena lahdi: Balangiichta kuru toprak uzerinde duran lahit, chokunme nedeniyle bugun kismen su altindadir
- Suren etki: Bolgedeki tektonik hareketlilik gunumuzde de devam etmekte olup, Akdeniz kiyiisinin bu bolumu yillik milimetre duuzeyinde hareket gostermektedir
Kekova batik kenti, deniz seviyesi degisimlerinin arkeolojik alanlari nasil donusturdugune dair dunya capinda bir referans ornegi olarak bilimsel literature katkida bulunmaktadir.
Nekropol Yazitlari ve Lahit Tipleri
Simena nekropolundeki lahitler, Likya cenaze geleneklerinin cesitliligini belgeler.
| Lahit / Mezar Tipi | Ozellikler | Donem |
|---|---|---|
| Sivri kemer (ogival) kapakli | Ters chevrilmis tekne omurgasini andiran klasik Likya formu; ahshap ev mimarisini taklit ettigi dusunulur | MO 5.--4. yuzyil |
| Duz kapakli tip | Yunan etkisini yansitan besik chatili kapak | Helenistik--Roma |
| Kaya oyma mezarlar | Uchuurum yuzlerine oyulmus basit dikdortgen odalar | Likya--Roma |
| Mentor Lahdi | Argus oglu Mentor'a adanmis yazitli lahit; kale yolu uzerinde | Klasik--Helenistik |
Bazi lahitler, defni bozan herkese tanrisal ceza tehdidi iceren lanet formuleri tasimaktadir -- antik cagin mezar koruma yontemi. Bu yazitlar, Likya'ya ozgu alfabeyle kaydedilmis olup Likya dilinin cozumlenmesine katkida bulunan onemli epigrafik belgelerdir.
Kaynaklar ve Ileri Okuma
- Vikipedi: Kekova
- Vikipedi: Simena
- Wikipedia: Kekova
- Turkish Museums: Antalya Simena Arkeolojik Alani
- Ancient Theatre Archive: Simena
- Kekova Travel: Simena Kalesi
- Blue Explorer: Kekova Batik Kenti
- Kalkan Holidays: Kekova, Simena ve Myra Rehberi
- Demre.net: Kekova ve Simena Rehberi
Simena'da Likya Cenaze Mimarisi
Simena'daki lahitler ve kaya mezarlari, Anadolu'nun en taniinir arkeolojik imzalarindan biri olan ayirt edici Likya cenaze gelenegi'ni ornekler:
Lahit Tipleri
- Sivri kemer (ogival) kapak: Klasik Likya lahdi, ters chevrilmmish tekne omurgasina benzeyen karakteristik sivri, Gotik kemer shekilli kapagha sahiptir. Bu formun ahshap yapilari taklit ettigi, muhtemelen Likya ahshap ev inshaaasini yansittighi dushunulmektedir.
- Duz kapakli tip: Bazi lahitler, gech donemlerde Yunan etkisini yansitan duz veya beshshik chatili kapakkara sahiptir.
- Taban kaideleri: Birchok lahit, defni zemin seviyesinin uzerine yuksselten yuksek tash kaideler uzerinde durur -- muhtemelen gorunurluk veya taskindan koruma amachlidir.
Kayaya Oyma Mezarlar
Nekropol ayrica doggrudan uchuurum yuzlerine oyulmus mezarlari da ichcerir. Bunlar basit dikdortgen odalardan tapinak cephelerini taklit eden ayrinnntili cephelere kadar uzanir; ancak Simena'daki kaya mezarlari genellikle Myra veya Dalyan (Kaunos)'taki gorkemli orneklerden daha saadedir.
Yazitlar
Birchok lahit, benzersiz Likya alfabesiini kullanan Likya dilinde yazitlar tashir. Bu metinler genellikle mezar sahibini tanimlar, aile uyelerini listeler ve bazen defni bozan herkese tanrisal ceza tehdidi ichecren lanet formullerri ichecrir.
Likya Yolu ve Simena
Simena, Turkiye'nin ilk uzun mesafe yuruyush parkuru olan Likya Yolu'nun (Likya Yolu) rotasi uzerinde yer alir:
- Toplam uzunluk: Fethiye'den Antalya'ya yaklashik 540 km
- Simena boluumu: Parkur Uchagiz'dan gecher ve kiyii patikasi ile Kalekoy'e baghlanir
- Simena yakininda zorluk: Kolay-orta
- One chikanlar: Kiyii manzaralari, maki kokulu hava, antik kalintillar arasi gechisher
- Sezon: En iyi Ekim-Mayis arasinda yurunur; yaz tam rota ichin chok sicaktir
Likya Yolu'nda yuruyenler genellikle Kalekoy'de geceleyerek parkurun en unutulmaz duraklarindan birini yashhar. Dogal araziden yuruyerek gelip aniden ortachagh kalesi ve antik limanla karshilashmanin kontrastii, parkurun tanimlayici deneyimlerinden biridir.
Kekova Koyu'nda Deniz Yashamim
Kekova Koyu'nun koruma altindaki sulari saghiikli bir Akdeniz deniz ekosistemini destekler:
- Caretta caretta deniz kaplumbaghalari zaman zaman koyda gozlemlenir
- Akdeniz foklari (Monachus monachus, kritik tehlike altinda) Kekova kiyiisindaki maghralarda raporlanmishtir
- Balik turleri arasinda orfoz, chipura ve barakuda bulunur
- Posidonia deniz chayiri cchayirliklari koy tabaninda gench balik populasyonlarini destekler
Sualti kalintillarini koruyan duzzenlemeler ayni zamanda deniz biyocheshitliliigine de yarar saghlamakta ve Kekova'yi kasitsiz bir deniz koruma bashikari hikayesi yapmaktadir.
Temel Terimler Sozlughu
- Likya: Guneybati Anadolu'da Karya ile Pamfilya arasinda antik bolge, Likyalilara ev sahipligi yapmishtir
- Likya Birligi: MO 2. yuzyildan itibaren faaliyet gosteren Likya kentlerinin federal demokrasisi
- Sympoliteia: Yonetim ve oy haklarini paylashlan kentler arasi siyasi birlik
- Odeon: Muzik gosterileri veya meclis toplantiilari ichin kuchuk, genellikle ustui kapali tiyatro
- Nekropol: Mezarlik, kelime anlamiyla "olulerin kenti"
- Lahit: Genellikle suslenmish ve yazit tashiyan tash tabut
- Tektonik chokunme: Depremle ilgili jeolojik hareket nedeniyle karanin batmasi
- Ozel Chevre Koruma Bolgesi (OCHKB): Kalkinma ve faaliyetleri kisitlayan Turk chevre koruma statüsu
- Maki: Likya kiyisina ozgu yogun Akdeniz chali bitki ortusu
