Myra

Likya Kaya Mezarlari ve Gercek Noel Baba

17 dk okuma

Myra, Likya Birligi'nin en buyuk alti kentinden biri olarak federal mecliste uc oy hakkina -- herhangi bir uyeye verilen en yuksek sayi -- sahipti. Dik kayaliklara oyulmus kaya mezarlari, ahsap ev cephelerini tasta yeniden ureterek Likyalilarin olum otesi anlayisini benzersiz bicimde yansitmaktadir. Yuzyillar sonra kent, Noel Baba efsanesinin gercek ilham kaynagi olan Aziz Nikolaos'un (y. 270--343) piskoposluk yaptigi yer olarak dunya capinda un kazanmistir. Bugun Myra'nin kalintilari Antalya ilinin Demre ilcesinde ayakta dururken, antik limani Andriake -- "Anadolu'nun Pompeii'si" olarak anilir -- Imparator Hadrianus'un devasa tahil ambarinda restore edilen Likya Uygarliklari Muzesi'ne ev sahipligi yapmaktadir. Myra ve Andriake birlikte, Likya cenaze sanati, Roma imparatorluk mimarisi, erken Hiristiyan hac mirasi ve yeni kesifler ortaya cikarmaya devam eden aktif bir arkeolojik program birlesimsiyle Turk Akdeniz kiyisinin en eksiksiz ve cesitli arkeolojik komplekslerinden birini olusturmaktadir.

  1. Myra Neden Onemli?
  2. Cografya ve Konum
  3. Tarihsel Zaman Cizelgesi
  4. Baslica Anitlar
  5. Arkeolojik Calismalar
  6. Ziyaretci Bilgileri
  7. Sikca Sorulan Sorular
  8. Kaynaklar ve Ileri Okuma

Myra Neden Onemli?

  1. Birinci Sinif Likya Kenti. Likya Birligi'nde en yuksek olan uc oy hakkina sahip yalnizca alti kentten biri olan Myra, Likya dunyasinin siyasi, kulturel ve ekonomik guc merkezlerinden biriydi. Likya Birligi'nin Montesquieu'nun ovdugu ve Amerikan Kurucu Babalar'in inceledigi orantili temsil sistemi, onu antik cagin en onemli siyasi deneylerinden biri kilmaktadir.

  2. Ikonik Kaya Mezarlari. Myra'nin iki nekropolisi -- Nehir Nekropolisi ve Deniz Nekropolisi -- dik kayaliklara oyulmus onlarca mezar icermektedir. Bu "ev tipi" mezarlar ahsap mimariyi tasta yeniden ureterek oyma kapilar, kirisler ve ic mobilyalariyla antik dunyanin baska hicbir yerinde bulunamayan Likya sivil mimarisi ve cenaze inanclari hakkinda essiz bilgi sunmaktadir.

  3. Aziz Nikolaos -- Gercek Noel Baba. MS 4. yuzyil baslarinda Myra piskoposu olan Aziz Nikolaos, Hristiyanligin en saygin azizlerinden biri haline gelmistir. Uc kiz kardesi yokselulukten kurtarmak icin pencereden altin sikkeler atma efsanesi, dunya capindaki Noel Baba gelenegine ilham vermistir. Demre'deki Aziz Nikolaos Kilisesi yilda yuz binlerce ziyaretci ceken onemli bir hac merkezidir.

  4. Likya'nin En Buyuk Tiyatrosu. Myra'nin Helenistik bir onceki uzerine insa edilen Roma tiyatrosu, yaklasik 11.000 seyirci kapasitesiyle tum Likya bolgesinin en buyugudur. Sahne binasi, ustun sanatsal kalitede oyma tiyatro maskeleri ve mitolojik kabartmalar tasimaktadir.

  5. Andriake -- Aluval Tortu Altinda Korunmus Roma Limani. 10 metre nehir tortusunun altina gomulmus liman kenti Andriake, her kazi sezonunda dikkat cekici derecede saglam yapilar ortaya cikarmakta ve "Anadolu'nun Pompeii'si" lakapini kazanmaktadir. Hadrianus'un tahil ambari, simdi Likya Uygarliklari Muzesi olarak restore edilmis olup bu anitsal olcekte ayakta kalan yalnizca uc Roma tahil ambarindan biridir.

  6. Kutsal Kitap Baglantisi. Havari Pavlus MS 60'ta Roma'ya yargilanmak uzere giderken Myra'da durarak Andriake limaninda gemi degistirmistir -- Elcilerin Isleri 27:5-6'da kaydedilen bu olay Myra'yi Hristiyanligin Roma dunyasina yayilisinin en erken gunlerine baglar.

Cografya ve Konum

Myra, Demre Cayi'nin (antik Myros veya Andrakos) aluval ovasinda, Akdeniz kiyisindan yaklasik 2 km icerde yer almaktadir. Alaca Dagi'nin dramatik kayalik yamaci sitenin hemen arkasinda yukselerek kaya mezarlari icin dogal bir tuval olusturmaktadir. 50 ila 100 metre yuksekligindeki kirecctasi kayaliklari, Likya mezar oymacilarina hem dikey yuzey hem de olaganustu cenaze mimarileri icin gereken jeolojik kararlilik sunmustur.

Kent, Likya kiyisinin en verimli tarim bolgelerinden biri olan Demre ovasina ve dogu Akdeniz boyunca stratejik deniz yoluna erisimi kontrol etmistir. Demre Cayi'nin agzinda, guneybatida yaklasik 5 km'de yer alan Andriake limani, Misir'dan Roma'ya tahil tasiyan hayati bir nakliye merkezi islevini goormekteydi. Limanin Roma tahil tedarik sistemindeki (annona) rolu, Hadrianus'un devasa tahil ambari kompleksine yapilan imparatorluk yatirimini aciklar.

Cevre peyzaj Akdeniz makisi, narenciye bahceleri -- Demre tum Turkiye'de domates ve portakallariyla unlu olup her ikisi de genis sera komplekslerinde yetistirilir -- ve korfezin turkuaz sulariyla bir arada gorunum sunar. Batan Likya kentiyle unlu Kekova hemen doguya uzanmakta olup Myra'yi antik kalintilar ve Akdeniz manzarasinin olaguanustu bir ziyaretci deneyimi yarattigi Turkiye'nin en yogun arkeolojik kiyilarindan birinin parcasi kilmaktadir.

Demre Cayi'nin aluval torrtulari antik Myra'nin hem koruyucusu hem gizleyicisi olmustur. Yuzyillar icerisinde nehir kentin alcak bolumleri uzerine birkac metre tortu biriktirerek kazillarla simdi ortaya cikartilan yapilari gommunstur. Bu kademeli gomulme sureci, onemli tas yagmasi gerceklesemeden tortu altinda muhunrlenmis olan Andriake liman yapilarinin olaganustu korunmasini aciklar.

Iklim: Kislar ilik ve yagislidir (10--15 C); yazlar sicak ve nemlidir (30--38 C), neredeyse hic yagis almaz. En uygun ziyaret aylari Mart--Mayis ve Eylul--Kasim'dir; sicakliklar konforlu ve isik fotograf icin idealdir.

Tarihsel Zaman Cizelgesi

Arkaik Donem (y. MO 5. yuzyil ve oncesi)

Myra'nin en erken anilmasi yerli Likya yazisinddaki Likya yazitlarinda gorulur. Kent adi, Likce "Ana Tanricanin Yeri" anlamina gelen myrrh sozcuugunden turemis olabilir ve kenti Yunan etkisinden once Anadolu dini geleneklerine baglar. Hanedan nekropolisindeki kaya mezarlari bu doneme tarihlendirilmekte olup Myra'nin coktan anitsal cenaze mimarisi siparis edebilecek yonetici bir seckinlere sahip onemli bir yerlesim oldugunu gostermektedir.

Yunan'dan turetilmis ancak belirgin Anadolu ozellikleri tasiyan benzersiz bir alfabeyle yazilan Likya dili, Myra'daki yazitlarda belgelenmistir. Likya genelinde bulunan iki dilli ve uc dilli yazitlar bu dilin cozulenmesi icin zorunlu olmustur, ancak bircok yonu hala yeterince anlasilamamaktadir.

Klasik Donem (MO 5. -- 4. yuzyil)

Myra kendi sikkelerini basmis ve onemli bir Likya kenti olarak bolgesel siyasete katilmistir. Kaya mezarlari boyali cephelerle zenginlestirilmistir -- Nehir Nekropolisi'ndeki unlu "Boyali Mezar" ("Aslan Mezari" olarak da bilinir), ziyafet sahneleri, savasciilar ve cenaze alaylarini tasvir eden canli kirmizi, sari ve mavi pigmentler tasiyordu. Ingiliz gezgin Charles Fellows 1840'ta bu mezari belgelediginde orijinal cok renkli bezemenin izleri hala gorulebilir durumdaydi, ancak o zamandan beri buyuk olcude solmustur.

Pers donemnde (MO 546-334) Likya, Pers egemnligi altinda belirli bir ozerklik surdurmus ve Myra'nin hanedan yoneticileri ozenli mezarlar ve sivil anitlar siparis etmeye devam etmistir.

Helenistik Donem (MO 3. -- 1. yuzyil)

Myra, Likya Birligi'nin uyesi olmus (Roma'nin Likya'yi Rodos kontrolunden kurtarmasindan sonra MO 168'den itibaren resmilesmis) ve her biri uc oy hakkina sahip alti kentten biri haline gelmistir. Cografyaci Strabon Myra'yi ittifakin en buyuk kasabalarindan biri olarak tanimlamistir. Bir Helenistik tiyatro insa edilerek daha sonra Roma tiyatrosunun surdurecegi performans gelenegi baslatilmistir.

Likya Birligi'nin, kentlerin buyukluk ve onemine gore bir, iki veya uc oy hakkina sahip oldugu orantili temsil sistemi antik dunya icin dikkat cekici olcude sofistikedir. Federal yargiclar ve gorevliler meclis tarafindan secilir ve federal vergiler orantili olarak degerlendirilirdi.

Roma Donemi (MO 1. yuzyil -- MS 4. yuzyil)

Roma, Likya Birligi'ne etkili yonetimin bir modeli olarak taniyan onemli bir ozerklik vermistir. Helenistik yapinin uzerine 11.000 seyirci kapasiteli ve yaklasik 110 metre capinda devasa bir Roma tiyatrosu insa edilmistir. Sahne binasi (skene) oyma tiyatro maskeleri, mitolojik kabartmalar ve mimari susslemelerle ozenle bezenmistir.

Andriake limaninda Imparator Hadrianus (h. 117--138), dogu eyaletleri tuuru sirasinda MS 129--130'da anitsal bir tahil ambari (horrea) yaptirmistir. Yaklasik 65 x 32 metre olculerindeki bu devasa depo, bozulmayi onleyen havalandirma sistemleriyle donatilmis sekiz bolmeden olusmaktadir. Cephesinde Hadrianus ve Imparatorice Sabina'nin bust kabartmalari ve yaziti yer almaktadir.

Tahil ambarinin yanindaki devasa -- binlerce metrekup olarak tahmin edilen -- Murex salyangoz kabugu yigini, Andriake'nin antik Akdeniz'in en onemli Tir moru boya uretim merkezlerinden birini islettiginin kaniti niteligindedir.

MS 60'ta Havari Pavlus Roma'ya yargilanmak uzere giderken Myra'da durarak Andriake limaninda gemi degistirmistir (Elcilerin Isleri 27:5--6). Bu Kutsal Kitap baglantisi Myra'yi erken Hiristiyanlik dunyasinin bilincine tasimis ve sonraki Hiristiyan merkez olarak onemmine katki saglamistir.

Erken Hristiyanlik Donemi (MS 4. -- 7. yuzyil)

Aziz Nikolaos, Diocletianus (284-305) doneminde ve sonrasinda MS 4. yuzyil baslarinda Myra Piskoposu olarak gorev yapmistir. Geleneege gore Diocletianus'un Hiristiyan zulmu sirasinda hapse atilmis ve Konstantinus'un iktidara gelisinden sonra serbest birakilmistir. MS 325'teki Nikaia Konsili'ne katildigi soylenir, ancak adi konsilin katilim listelerinin tum el yazma geleneklerinde yer almaz.

Aziz Nikolaos'un gizli hediye verme -- en unlusu uc yoksul kiz kardese ceyiz saglamak icin pencereden altin keseleri atma efsanesi -- ve denizcileri, cocuklari ve korumasizlari koruma konusundaki unu sonunda Noel Baba (Felemenkce Sinterklaas) figurune ilham verecektir. 6 Aralik 343'te vefat etmis ve bu tarih dunya capinda kutlanan yortu gunu olmustur.

En erken Aziz Nikolaos Kilisesi Bizans doneminde 6. yuzyilda, Nikolaos'un piskopos olarak hizmet ettigi yerde insa edilmistir. Kilise deprem ve sel hasarindan sonra 8. yuzyilda yeniden yapilmis, 11. yuzyil sonlarinda bir Ortodoks manastiri eklenmistir. Aziz Nikolaos kilise icindeki mermer bir lahite defnedilmistir.

1087'de Bari'den gelen Italyan tuccarlar mezari yagmalayarak kemiklerinin buyuk bolumunu, bugurn hala bulunduklari Bari'deki San Nicola Bazilikasi'na tasimistir. Bazi kemik parcalarinin hala Demre kilisesinde olabilecegi dusunulmekte olup arkeolojik arastirmalar bu soruyu incelemeye devam etmektedir.

Selcuklu ve Osmanli Donemleri (11. -- 20. yuzyil)

Demre Cayi'nin aluval tortulari antik kentin buyuk bolumunu birkac metre kalkinliginda tortunun altina gommmustur. Bolge Turk yonetimine gecmis ve Kale adinda kucuk bir yerlesim olusmustur. 2005 yilinda kasaba resmen Demre olarak yeniden adlandirilmistir.

Baslica Anitlar

Likya Kaya Mezarlari

Nehir Nekropolisi

Tiyatrodan Demre Cayi boyunca 1,5 km yukarida yer alan bu kumede Myra'nin en unlu mezari bulunur: "Boyali Mezar" (Aslan Mezari). Charles Fellows 1840'ta belgelediginde cephe hala ziyafet sahneleri, savascii alaylari ve Likya kiyafetli figurleri tasvir eden canli cok renkli bezeme tasimaktaydi. Mezarlar dik bir kirecctasi kayaliga oyulmus olup taklitci ahsap kirisler (kiris ucu detaylari dahil), menteselili kapilar ve oluleri barindirmak icin yapilmis ic otturma siralariyla karakteristik "ev tipi" Likya uslubunu sergilemektedir.

Ev tipi mezar tasarimi, olulerin yasayanlarin mimarisini yeniden ureten bir konuta ihtiyac duydugu Likya inancini yansitir. Ahsap insaat detaylarinin -- birlesiim yerleri, civata baglantilari ve cati mahya dirrekleri dahil -- tastaki ozenli yeniden uretimi, baska turlu tamamen yok olmus Likya ahsap sivil mimarisi hakkinda paha bicilmez bilgi saglar.

Deniz Nekropolisi

Roma tiyatrosunun hemen uzerinde yer alan bu nekropol daha erisilebirdir ve ayni olcude etkileyicidir. Mezarlar kayalik yamacindan yogun kumeler halinde asagiya dogru iner; bircoogu insan figurleri, savascilar, cenaze ziyafeti sahneleri ve mitolojik yaratiklarin kabartma oymalariyla suslenmistir. Bazi mezarlar, ender yerli Anadolu alfabelerinden biri olan Likya yazisiyla yazitlar tasimakta ve onemli dilbilimsel kanit saglamaktadir. Nekropolun tiyatroya yakinligi, Turkiye'nin en cok fotograflanan arkeolojik sahnelerinden birini olusturan yasam ve cenaze mimarisinin gorsel olarak carpici bir yan yanalisigini yaratir.

Roma Tiyatrosu

Helenistik bir onceki uzerine insa edilen tiyatro, yaklasik 110 metre capinda olup 11.000 seyirci kapasitesine sahip olarak tum Likya bolgesinin en buyugudur. Cavea (oturma alani), alt siralarin ana kayaya oyuldugu ve ust kesimlerin kemerli alt yapilarla desteklendigi iyi korunmus durumdadir. Sahne binasi (skene), dikkate deger sanatsal degerrdeki oyma tiyatro maskeleri ve mitolojik kabartmalar tasimaktadir. Iki vomitorium (giris tuneli) verimli seyirci hareketini saglamistir.

Aziz Nikolaos Kilisesi (Noel Baba Muzesi)

Modern Demre'nin merkezinde, antik kent alanindan yaklasik 1 km guneyde yer alan kilise MS 6. yuzyilda Nikolaos'un piskopos olarak hizmet ettigi yerde insa edilmis, 8. yuzyilda ve sonrasinda onemli degisikliklere ugramistir. Baslica ozellikleri:

  • Opus sectile tekniginde geometrik desenli taban mozaikleri
  • Hiristiyan azizlerini, Kutsal Kitap sahnelerini ve kilise figurlerini birden fazla boyama asamasinda tasvir eden duvar freskleri
  • Aziz Nikolaos'un kalintilarin 1087 rolik hirsizligindan once barindirdigi dusunulen mermer lahit
  • Kendi mimari karakterine sahip 11. yuzyildan bir Ortodoks manastiri ilavesi
  • Duvarlarda gorulebilen ve yuzyillarca insaat, onarim ve genislemeyi belgeleyen coklu insaat asamalari

Kilise, binaya ek hava hasarrindan korumak icin tasarlanan koruyucu bir cati yapisinin insasini da iceren cok yillik buyuk bir restorasyon projesinden gecmistir. Bu restorasyon Turkiye'nin en onemli miras koruma projelerinden biri olmustur.

Andriake Limani ve Hadrianus'un Tahil Ambari

Antik kent merkezinin 5 km guneybatisinda yer alan Andriake, bin yili askin sure Myra'nin limani olmustur. Liman Myra'yi dogu Akdeniz ticaret agins baglayarak Roma tahil tedarik sisteminde kritik bir rol oynamistir.

Ayakta kalan en onemli yapi, MS 129--130'da imparatorun dogu turu sirasinda insa edilen Hadrianus'un Tahil Ambari (Granarium)'dir. Yaklasik 65 x 32 metre olculerindeki bu anitsal depo sekiz bolmeden olusmaktadir. Cephesinde Hadrianus ve Imparatorice Sabina'nin bust kabartmalari ve yazit yer almaktadir.

Ambar 2016'da restore edilerek Likya Uygarliklari Muzesi olarak yeniden acilmis, sekiz sergi salonunda 1.476 eser sergilenmektedir. Muze yalnizca Myra'dan degil tum Likya bolgesinden buluntulari icermekte olup Likya uygarligini anlamak icin kapsamli bir baglam saglamaktadir.

Ambarin yanindaki devasa -- binlerce metrekup olarak tahmin edilen -- Murex salyangoz kabugu yigini, Andriake'nin antik Akdeniz'in en onemli Tir moru boya uretim merkezlerinden birini islettiginin dramatik kanitidir.

Andriake'deki diger yapilar arasinda bir sinagog (limanda bir Yahudi topluluguna isaret eder), hamam yapilari, liman tesisleri ve ticari yapilar bulunmakta olup hepsi kademeli olarak kaziilmakta ve belgelenmektedir.

Arkeolojik Calismalar

Erken Kesifler

  • 1840: Ingiliz gezgin Charles Fellows boyali kaya mezarlarini ziyaret ederek detayli cizimler ve betimlemeler uretmis, Myra'yi ilk kez Avrupa bilim dunyasinin gundemine tasimistir.
  • 1862--1863: Julius August Schoenborn yonetimindeki Avusturya heyeti tiyatro ve mezar alanlarinin erken sistematik arastirmalarini gerceklestirmistir.

Modern Kazilar

  • 2005 -- gunumuz: Baslangicta Avusturya Arkeoloji Enstitusu'nden Helmut Borchhardt yonetiminde olan ve Turk arkeologlar dahil sonraki ekiplerle devam eden sistematik kazillar, Andriake'de Pompeii ile karsilastirilan bir koruma durumunda liman kompleksini, tahil ambarini ve cevre yapilari gun isigina cikaarmistir.
  • T.C. Kultur ve Turizm Bakanligi, Aziz Nikolaos Kilisesi (devam eden koruyucu cati insaati), Roma tiyatrosu (temizlik ve stabilizasyon) ve Likya Uygarliklari Muzesi'nin (Hadrianus tahil ambarinin uyarlamali yeniden kullanimi) buyuk restorasyon kampanyalarini yonetmistir.

Onemli Bulgular

  • Andriake kazilari 10 metreye kadar aluval tortu altinda korunmus yapilari olaganustu koruma durumunda ortaya cikarmistir.
  • Limanda buyuk olcekli mor boya uretimini belgeleyen Murex kabuk birikintileri.
  • Andriake'de limandaki dini cesitliligi gosteren bir sinagog.
  • Kayalik yuzeyler asindikca ve onceden gizli bosluklari ortaya cikardikca her iki nekropolde yeni mezar odalarinin suregen kesfedilmesi.
  • Aziz Nikolaos'un kalan kemik parcalarinin hala Demre kilisesinde olup olmadigina iliskin devam eden arastirma.
  • Son sezonlar liman altyapisi, ticari yapilar ve Andriake'nin kent plani uzerine yogunlasarak liman kentinin sasirtici karmasikligini ortaya koymustur.

Ziyaretci Bilgileri

Ulasim

  • Ozel aracla: Demre, Antalya'dan D400 sahil yoluyla guneybatiya yaklasik 150 km mesafededir (yaklasik 2,5 saat). Yol bakimli ve manzaralidir; Kemer, Olympos ve Finike sahil kasabalarindan gecer.
  • Otobus ile: Antalya otogarindan Demre'ye duzenli sehirlerarasi otobusler kalkmaktadir. Yolculuk suresi yaklasik 3 saattir.
  • Tekne ile: Demre, Ucagiz'dan kalkan ve bazen Andriake'ye yanasan Kekova tekne turlarindan erisilebilir durumdadir.

Demre'de Ziyaret Edilecek Alanlar

  1. Myra Kaya Mezarlari ve Tiyatro -- Demre'nin kuzey kenarindaki antik kent alani (biletli giris).
  2. Aziz Nikolaos Kilisesi -- ilce merkezinde, antik kentten yaklasik 1 km guneyde (ayri bilet).
  3. Andriake Limani ve Likya Uygarliklari Muzesi -- Demre merkezinin 5 km guneybatisi (ayri bilet).

Gereken Sure

  • Myra Kaya Mezarlari + Tiyatro: 1 -- 1,5 saat. Tiyatro uzerindeki Deniz Nekropolisi en hemen etkileyici alandir; Nehir Nekropolisi kisa bir yuruyus gerektirir.
  • Aziz Nikolaos Kilisesi: 30 -- 45 dakika. Restorasyon calismasinin bazi bolmelere erisimi etkileyebilecegini not edin.
  • Andriake + Muze: 1 -- 2 saat. Muze mukemmeldir ve acele etmeden ilgiyi hak eder.
  • Uc alan birlikte: Kapsamli bir ziyaret icin 3 -- 5 saat. Tam bir gun, Demre'de ogle yemegi dahil rahat bir tempo saglar.

Yaniza Alinacaklar

  • Rahat yuruyus ayakkabilari (kaya mezari bolgesi duzensiz zeminde ve bazi yokus patikalarda yuruyus gerektirir).
  • Gunes korumasi ve su, ozellikle yazin -- tiyatro alani minimum golgeye sahiptir.
  • Kayalik yuzeyindeki mezar detaylarini zeminden fotograflamak icin iyi zum ozellikli kamera.
  • Ust mezar cephelerini detayli incelemek icin durzrbun faydalidir.

Diger Alanlarla Birlestirme

  • Kekova Batik Sehir tekne turlari yakin Ucagiz veya Demre limanindan kalkar. Bu, Turk kiyisindaki en populer gunluk gezi kombinasyonlarindan biridir.
  • Patara antik kenti ve plaji (50 km bati) -- Turkiye'nin en uzun kumsal plajina sahip bir baska buyuk Likya Birligi kenti.
  • Olympos ve Chimaera (Yanartas) sonsuz alevleri (Antalya yonunde 80 km dogu) -- antik cagdan beri surekli yanan dogal gaz bacalari.
  • Limyra antik kenti (30 km dogu) -- kaya mezarlari ve heroon'u olan bir baska onemli Likya kenti.
  • Arykanda antik kenti (50 km kuzeydogu) -- dag ortaminda guzel konumlanmis bir Likya-Roma kenti.

En Uygun Mevsim

  • Ilkbahar (Mart -- Mayis): Ilik sicakliklar, yamaclarda kir cicekleri, yuruyus icin konforlu. Narenciye bahceleri cicek acarak peyzaja koku katar.
  • Sonbahar (Eylul -- Kasim): Sicak, yazdan daha az kalabalik, mukemmel fotografik isik. Sera domatesi hasadi devam etmektedir.
  • Yaz (Haziran -- Agustos): Cok sicak ve nemli; ogle sicagindan kacinmak icin sabah erken ziyaret edin. Yakin plajlarda yuzme icin deniz iliktir.
  • Kis (Aralik -- Subat): Akdeniz standartlarinda ilik (nadiren 5 C'nin altinda); Aralik basindaki (yortu gunu 6 Aralik cievarinda) Aziz Nikolaos kutlamalari uluslararasi ziyaretci cekmekte ve kilisede ozel torenler icermektedir.

Sikca Sorulan Sorular

Aziz Nikolaos gercekten burada mi gomulu?

Aziz Nikolaos baslangicta Demre'deki Aziz Nikolaos Kilisesi'nde defnedilmistir. Ancak 1087'de Barili Italyan tuccarlar kemiklerinin buyuk bolumunu cikararak Italya'daki San Nicola Bazilikasi'na tasimistir. Bazi kemik parcalarinin hala Demre'de olabilecegi dusunulmekte olup arkeolojik arastirmalar lahit ve cevre alanlari incelemeye devam etmektedir. Turkiye zaman zaman reliklerin iadesi sorusunu gundeme getirmistir.

Kaya mezarlarinin icine girilebilir mi?

Hayir. Mezarlar onemli yuksekliklerdeki (bazilari 30-50 metre) dik kayaliklara oyulmus olup icerisine girilemez. En iyi sekilde zemin seviyesinden, tiyatro alanindan veya durbuun ve zum lensleriyle gozlenip fotograflanabilir. Kayaliklara tirmanmak hem guvenlik hem de koruma nedenleriyle yasaktur.

Myra ile Noel Baba arasindaki baglanti nedir?

Myra Piskoposu Aziz Nikolaos (y. 270--343), gizli comertligiyle unluydu -- efsaneye gore yoksul bir babanin uc kizina ceyiz saglamasina yardimci olmak icin pencereden altin keseleri atmis, onlari yokssuluk veya daha kotu bir kadireden kurtarmistir. Yuzyillar icinde bu ve mucizevi mudahaleleri hakkindaki diger hikayeler dunya capindaki Noel Baba gelenekine donusmustur.

Tiyatro ne kadar buyuk?

Myra'daki Roma tiyatrosu yaklasik 11.000 seyirci kapasitesiyle tum Likya bolgesinin en buyugudur. Capi yaklasik 110 metredir. Tiyatro; saglam oturma siralari, giris tunelleri (vomitoria) ve bezemeli sahne binasinin onemli kalintilariyla iyi korunmus durumdadir.

Likya Uygarliklari Muzesi nedir?

Muze, Myra'nin antik limani Andriake'deki restore edilmis Hadrianus Tahil Ambari icinde yer almaktadir. 2016'da acilmis olup Tunc Cagi'ndan Bizans donemine kadar Likya uygarliginin tum zamannsal araligini kapsayan 1.476 eseri ambarin orijinal odalarindaki sekiz tematik sergi salonunda sergilemektedir. Turk Akdeniz kiyisinin en iyi arkeoloji muzelerinden biridir.

Murex mor boya endustrisi neydi?

Andriake'deki devasa Murex salyangoz kabugu yigini, limanin onemli bir mor boya uretim tesisi islettigini gostermektedir. Tir moru (ayrica kraliyet moru olarak da bilinir), Murex deniz salyangozlarinin hipobransiyal bezinden ezme, tuzlama ve yavas isitma iceren bir islemle cikarilirdi. Elde edilen boya antik dunyanin en pahali boyar maddesiydi -- altin agirligindann daha degerli -- ve imparatorlarin, senatorrlerin ve zengin seckinlerin giysillerini renklendirmek icin kullanilirdi.

Kalintilar disinda Demre ziyarete deger mi?

Evet. Demre narenciye bahceleri ve sera tarimcigiyla cevrili olup Turkiye'nin en kaliteli domates ve portakallarindan bazilari burada yetistirilir. Yakin Kekova bolgesi batan Likya kentine tekne gezileri ve berrak sularda yuzme imkani sunar. Ilcenin taze deniz urunleri, yerel urunler ve geleneksel Akdeniz mutfagiyla guclu bir mutfak gelenegi bulunmaktadir. Aralik basindaki yillik Aziz Nikolaos animi senlikli bir kulturel boyut katar.

Mimari Olculer ve Teknik Detaylar

Tiyatro

  • Kapasite: Yaklasik 11.000 seyirci -- tum Likya bolgesinin en buyuk tiyatrosu
  • Cavea capi: Yaklasik 110 metre
  • Donem: Hellenistik temeller uzerine Roma genisletmesi (MS 2. yuzyil)
  • Sahne binasi: Tiyatro maskeleri ve mitolojik sahneler iceren oyma kabartmalar -- Likya bolgesi icin en kaliteli ornekler arasinda
  • Vomitoria: Birden fazla tonozlu giris gecidi
  • Koruma durumu: Oturma siralari, sahne binasi parcalari ve giris tunelleri iyi korunmus

Kaya Mezarlari -- Sayisal Veriler

  • Toplam mezar sayisi: 104 kaya mezari (uc ayri nekropol)
  • Nehir Nekropolisi: 41 kaya mezari -- icinde en unlu "Boyali Mezar" (11 insan figuru iceren fresk)
  • Deniz Nekropolisi: Tiyatronun batisindaki dik kayaliklara oyulmus mezarlar
  • Guney Nekropolisi: Daha az bilinen ucuncu alan
  • Yukseklik: Bazi mezarlar 30-50 metre yukseklikte -- erisimi imkansiz
  • Tip: "Ev tipi" mezarlar -- ahsap ev cephelerini tasta yeniden ureten oyma detaylar (kapilar, kirisler, caprazlar)
  • Yakin kesif: 2020'li yillarda dort yeni oda mezar daha bulunmustur

Andriake Limani ve Tahil Ambari (Granarium)

  • Tahil ambari alani: 2.300 metrekare
  • Banisi: Imparator Hadrianus (MS 2. yuzyil)
  • Muze donusumu: 2016'da "Likya Uygarliklari Muzesi" olarak acilmis
  • Sergi: 8 tematik salonda 1.476 eser (Tunc Cagi'ndan Bizans'a)
  • Onem: Dunyadaki yalnizca uc saglam Roma tahil ambarindan biri (digerleri Patara ve Roma Ostia)
  • Murex yigini: Liman yakininda bulunan devasa murex salyangoz kabugu yigini -- antik mor boya (Tir moru) uretim tesisinin kanitı

Nufus ve Siyasi Onemi

Likya Birligi'ndeki Konumu

  • Oy hakki: En yuksek kategori olan 3 oy (yalnizca 6 kent bu hakka sahipti: Myra, Xanthos, Patara, Pinara, Tlos, Olympos)
  • Baskentlik: MS 408-450 arasinda (Theodosius II donemi) Likya eyaletinin resmi baskenti
  • Tahmini nufus: Doruk donemde (MS 2.-3. yuzyillar) 10.000-15.000 kentsel nufus (tiyatro kapasitesi ve liman buyuklugune gore)

Sikke Kanitlari

  • On yuz: Artemis Eleuthera basi (Myra'nin baslica tanricasi)
  • Arka yuz motifleri: Nike (zafer tanricasi), defne celenggi, gemici sembolleri
  • Likya Birligi sikkeleri: Myra Birliigin parasal birligi icinde sikke basmistir
  • Yazit: ΜΥΡΕΩΝ (Myreōn -- "Myralılarin") veya Likce yazitlar

Aziz Nikolaos -- Detayli Biyografi ve Miras

  • Yasam: Yaklasik 270-343 MS
  • Dogum yeri: Patara (Myra'nin yaklasik 50 km batisinda, ayni Likya bolgesi)
  • Piskoposluk: Myra piskoposu, MS 4. yuzyil basi
  • Iznik Konsili: MS 325'teki Birinci Iznik Konsili'ne katilim -- Hristiyanlik tarihinin en onemli toplantisi
  • Mucizeler gelenegi: Denizcilerin koruyucusu, cocuklarin hamilsi, gizli hediye verme efsanesi
  • Kemik transferi: 1087'de Barili tuccarlar tarafindan kemiklerinin buyuk bolumu italya'ya tasinmis (Bari, San Nicola Bazilikasi)
  • Kalan parcalar: Bazi kemik parcalarinin hala Demre'deki lahitte olabilecegi yonunde arastirmalar devam etmektedir
  • Kilise: MS 6. yuzyilda insa edilen Aziz Nikolaos Kilisesi (basilika plani), birden fazla donem ekleniyle gunumuze ulasmistir; yilda 500.000+ ziyaretci

Kaynaklar ve Ileri Okuma

Paylaş

Konum Bilgisi

Enlem:36.258726
Boylam:29.986906
Google Maps'te Aç