Aigai

Eski Yunancada "Keciler Yurdu" anlamina gelen Aigai, Bati Anadolu'daki on iki Aiolis kentinden biri olarak MO 8. yuzyilin sonlarinda kurulmustur. Yunt Dagi (Yuntdagi) yamaclarina yerlesmis bu kent, Pergamon Kralligi'nin hamiligi altinda Helenistik donemde parlak gunlerini yasamis, Roma ve Bizans caglarinda da onemli bir yerlesim olma ozelligini surdurmugustur. Bugun Aigai; antik dunyanin en dikkat cekici pazar yapilarindan biri olan uc katli agorasi, iyi korunmus bouleuterionu (meclis binasi), binlerce rituel kabinin cikarildigi Demeter ve Kore Tapinaigi, Roma hamamlarindaki Poseidon mozaigi ve dramatik dag-teras sehir plani ile one cikar. 2004'ten bu yana suuren aktif kazilar her sezon yeni kesifler ortaya koymaktadir.

1. Aigai Neden Onemli?
2. Cografya ve Dogal Ortam
3. Tarihsel Zaman Cizelgesi
4. Baslica Yapilar
5. Arkeolojik Calismalar
6. Ziyaretci Bilgileri
7. Sikca Sorulan Sorular
8. Kaynaklar ve Ileri Okuma

Aigai Neden Onemli?

• Aiolis Dodekapolis'inin uyesi. Aigai, hem Herodotos (Tarihler 1.149) hem de Strabon (Cografya 13.3.5) tarafindan on iki kenti Aiolis federasyonunun uyesi olarak anilmistir. Bu, onu Bati Anadolu'daki en erken Yunan polislerinden biri yapmaktadir. Bu on iki kentten cok azi Aigai kadar kapsamli bir sekilde kazilmistir.

• Benzersiz uc katli pazar yapisi. Yaklasik 80 metre uzunlugunda, dag yamacina yaslanarak uc terasli katta insa edilen agora binasi, antik Yunan ve Roma dunyasinin mimari aciidan en hirs dolu pazar yapilarindan biridir. Duvar isciligi Pergamon'un en iyi ornekleriyle yarismaktadir.

• Demeter kutsal alanindaki binlerce rituel kap. Demeter ve Kore Tapinagi'ndaki kazilarda 3.000'den fazla minyatur hydriskos (kucuk su kabi) cikarilmistir. Bu buluntular, yuzyillar boyunca suren bereket kultu rituellerine iliskin olagan disi kanitlar sunmaktadir. Ayrica iki adet pismiis toprak Demeter heykelcigi de ele gecmistir.

• Poseidon mozaigi. 2016 yilinda Roma hamamlarinin frigidarium (soguk oda) bolumunde kesfedfilen bu mozaik, deniz tanrisi Poseidon'u betimlemektedir. Kismen korunmus Yunanca yazit "Yikanan herkesin bol selamlari" seklinde okunmaktadir -- Roma donemi Aigai'sinin sosyal yasantisina dair cazip bir pencere acar.

• Devam eden aktif kazi. Bircok alanin aksine saha calismaslari surmektedir: once Prof. Dr. Ersin Doger (Ege Universitesi) ve son donemde Prof. Dr. Yusuf Sezgin (Manisa Celal Bayar Universitesi) yonetiminde 2004'ten bu yana kesintisiz kazi yapilmaktadir.

Cografya ve Dogal Ortam

Konum

Aigai, Manisa ili Yunusemre ilcesi sinirlari icinde, Yuntdagi Koseler koyu yakinlarinda yer almaktadir. Alan, Yunt Dagi'nin guney yamaclarina, deniz seviyesinden yaklasik 350 ila 500 metre arasindaki yuksekliklere kurulmustur.

Arazi

Arazi daglik ve sarptir. Antik kent, yamaca oyulmus bir dizi yapay teras uzerine insa edilmistir:

• Ust teraslar: Tapinaklar, kult alanlari ve akropol
• Orta teraslar: Agora kompleksi, bouleuterion, odeon ve sivil binalar
• Alt teraslar: Konut alanlaari, atollyer ve ulasim yollari
• Vadi tabani: Kentin ekonomisini destekleyen tarim arazileri

Terasli tasarim, Aigai'nin en belirgin ozelliklerinden biri olup, zorlu topografyaya yaratici uyumu yansitir -- Aiolis ve Pergamon kentcilik geleneklerninin bir yansisimasidir.

Isim Kokeni

Aigai adi, Yunanca aix (keci) sozcugunden turetilmis olup "Keciler Yurdu" veya "Kecilerin Yeri" anlamina gelir. Bu, hem daglik arazinin keci yetisitriciligi icin idealligini hem de hayvancilik, deri ve yunun kent ekonomisindeki tarihsel onemini yansitir. Keci imgeleri Aigai'nin antik sikkelerinde de gorunur.

Iklim

Ege ikyuzui, yukseklikle hafifleyen bir Akdeniz iklimi yassar: sicak, kurak yazlar ve ilik, yagisli kislar. Aigai'nin yuksekliginde yaz sicakliklari ova bolgelere kiyasla biraz daha ilimlidir ve kislar serin gecebilir.

Tarihsel Zaman Cizelgesi

Aiolis Dodekapolis'i

Aiolis Birligi (Aiolis Dodekapolis'i), MO 1. binyilin baslarinda Yunan koloni hareketleri sirasinda Kuzeybati Kucuk Asya'da kurulan on iki Yunan kent devletinden olusan bir federasyondu. Herodotos'un adlandirdigi on iki kent sunlardir: Kyme, Larissa, Neonteikhos, Temnos, Killa, Notion, Aigiroessa, Pitane, Aigai, Myrina, Gryneia ve Smyrna (Smyrna Ionia Birligi'ne gecmeden once). Aigai'nin uyeligi, onu Kucuk Asya'daki en erken orgutlu Yunan topluluklarindan biri olarak dogrular.

Pergamon Altin Cagi

Aigai, yakin komsusu Pergamondan (Bergama) yonetilen Attalos hanedanligi doneminde en refah donemini yasamistir:

• I. Attalos (MO 241-197): Pergamon etkisini Bati Anadolu geneline genisleten kral
• II. Eumenes (MO 197-159): Buyuk insaatci kral; Aigai'nin anitsal agora ve bouleuterionunun buyuk olasilikla onun doneminde insa edildigi dusunulmektedir
• III. Attalos (MO 138-133): Son Attalid krali; kralligi Roma'ya miras biraktmistir

Aigai'nin ana yapilarinin mimari uslubu Pergamon etkisini yansitir: cesur teraslama, yuksek kaliteli kesme tas isciligi ve dramatik topografyaya uyarlanmis anitsal olcek.

Baslica Yapilar

Uc Katli Agora (Pazar Yapisi)

Agora, Aigai'nin en unluu yapisi ve antik dunyanin en dikkat cekici pazar binalarindaandir.

• Uzunluk: Yaklasik 80 metre
• Yapi: Dag yamacina yaslanarak uc terasli katta insa edilmis cok katli ticari kompleks
• Tarih: MO 2. yuzyil (Pergamon donemi)
• Duvar isciligi: Pergamon'un en iyi ornekleriyle kiyaslanabilir nitelikte mujkemmel kesme tas
• Islev: Alt katlarda ticari pazar; ust katlarda muhtemelen idari veya depolama islevleri
• Guncel durum: Onemli duvar bolumleri hatiri sayilir yukseklikte ayakta; zemin plani net okunabilir; aktif kazi ve arastirma devam etmektedir

Agoranin uc katli tasarimi, dogal yamaci kullanarak farkli seviyelerdeki teras yollarindan erisilebilen -- aslinda antik bir alisveris merkezi-- olusturmustur.

Bouleuterion (Meclis Binasi)

Bouleuterion, kentin parlamento toplanti saloni olarak hizmet vermistir.

• Boyutlar: Yaklasik 24 x 14 metre
• Kavea: Yaklasik 190 kisi kapasiteli on iki sira oturma yeri
• Yapi: Uc ana bolum: kavea (oturma), orkestra alani ve giris vestibulu
• Tarih: MO 2. yuzyil ortasi; binanin altindaki bothros (rituel cukur) icinde bulunan adak esyalarina dayanir
• Kutsama toreni: Bothrostaki buluntular, binanin insasini kutsamak icin resmi bir dini toren yapildigini isaret eder
• Onem: Bati Anadolu'nun en iyi belgelenmis meclis binalarindan biri; Helenistik bir Aiolis kentinin demokratik kurumlarina iliskin kanitlar sunar

Odeon

Bouleuterion'a bitisik odeon, muzik performanslari ve daha kucuk kamusal toplantilar icin kullanilmistir.

• Tip: Kucuk kapali tiyatro
• Donem: Helenistik, Roma donemi modifikasyonlari ile
• Ozellikler: Tas oturma sirali yarim daire kavea; dekoratif mimari eleman izleri

Demeter ve Kore Tapinagi

Demeter ve Kore Tapinagi, Aigai'da kesfedilen en onemli kult alanlarindan biridir.

• Tanimlama: Ilk olarak 1886'da Alman arastirmacilar tarafindan bir yazita dayanilarak tanimlanmis; modern kazilarla dogrulanmistir
• Kult kaniti: Tapinakta ve cevresinde 3.000'den fazla minyatur hydriskos (rituelde kullanilan kucuk su kaplari) kesfedilmistir
• Heykelcikler: Iki adet pismis toprak Demeter heykelcigi ele gecmistir
• Yorum: Hydriskoslar, Demeter (hasat tanricasi) ve kizi Kore (Persephone) ibadetiyle baglantili bereket rituellerine isaret eder. Kaplarin cok sayida olmasi, kutsal alanin uzun bir donem boyunca hizmet verdigini ve genis bir bolgeye hitap ettigini gosterir
• Onem: Demeter kultu uygulamalarinin Aiolis topraklarinda yerel duzeyde nasil isleydigine dair nadir ve ayrintili kanitlar sunar

Athena Tapinagi

Yakin zamanda Athena Tapinagi'nin kazisina baslanmis olup bu, Aigai'nin dini yasantisini anlamaya yeni bir boyut katmaktadir.

• Konum: Ust teras bolgesi -- Yunan kentlerinde Athena tapinaklarinin tipik yuksek konumlanisiyla uyumlu
• Durum: Kazi devam etmektedir; tam plan ve tarihlendirme kesinlestirilecektir

Roma Hamamlari ve Poseidon Mozaigi

Roma hamam kompleksi, Imparatorluk doonemine tarihlenmekte olup kentin Roma hakimiyeti altindaki suregelen refaihinni gostermektedir.

• Plan: Standart Roma hamam duuzeni: frigidarium (soguk oda), tepidarium (ilik oda) ve caldarium (sicak oda)
• Poseidon Mozaigi: 2016 yilinda frigidariumda kesfedilmistir
  • Deniz tanrisi Poseidon'u klasik bir pozda betimler
  • Kismen korunmus Yunanca yazit: "Yikanan herkesin bol selamlari" (hamam kulturu selamlama forumu)
  • Malzeme: Cok renkli tas tesserae
  • Onem: Son yillarda Turkiye'nin Ege boolgesinde kesfedilen en nitelikli Roma donemi mozaiklerinden biri

Tiyatro

Tiyatro, yamac uzerinde komuta eden bir konumda yer alir.

• Konum: Dogal yamac ve manzara gorunumunden yararlanacak sekilde konumlandirilmis
• Donem: Helenistik temel, Roma donemi modifikasyonlariyla
• Ozellikler: Kismen korunmus kavea oturma siralari; sahne binasi temelleri gorunur

Stadyum

Atletik yarismalar icin bir stadyum tanimlanmis olup sivil binalar kadar kapsamli kazilmamistir.

Antik Yollar

Olagan ustu iyi korunmus tasli doseli yollar kentin farkli seviyelerini birbirine baglar:

• 2.000 yili askin suuredir saglam duran duz doseme yuzeyler
• Yol kenarlarina boyunca drenaj kanallari
• Bazi bolumlerde gorunen tekerlek izleri
• Bu yollar, ziyaretciler icin antik adimlarla yururmuus gibi vicddani bir his sunan en atmosferik ozellikler arasindadir

Arkeolojik Calismalar

Arastirma Tarihi

• 1886: Alman arastirmacilar, bir yazit kanitina dayanarak Demeter ve Kore Tapinagi'ni ilk kez tespit eder
• 20. yuzyil basi: Cesitli yuzey arastirma seferlleri gorunen kalintilari belgeler
• 2004 -- gunumuz: Ege Universitesi, Izmir'den Prof. Dr. Ersin Doger yonetiminde sistematik kazi baslar
• Son yillar: Kazi yonetimi Manisa Celal Bayar Universitesi'nden Prof. Dr. Yusuf Sezgin'e devredilmistir

Baslica Kazi Basarilari (2004-gunumuz)

2004'ten bu yana kazi ekibi sunlari gerceklestirmistir:

• Agora kompleksinin tam kapsamini ortaya cikarma -- uc katli yapiisini ve duvar islciligi kalitesini goosterme
• Bouleuterion kazisi -- kutsama aadaklari iceren temel bothrosu dahil
• Poseidon mozaiginin kesfedilmesi (2016) -- hamam kompleksinin frigidariumu icinde
• 3.000'den fazla hydriskos ve iki Demeter heykelciginin tapiinak alanindan cikarilmasi
• Odeon, dukkanlar ve kapsamli su boru aglarinin aciga cikarilmasi
• Athena Tapinagi kazisinin baslatilmasi -- Aigai'nin dini peyzajini anlamada yeni bir sayfa
• Tas doseli yol sisteminin belgelenmesi
• Nadir bir antik gunes saatinin kesfedilmesi -- Yunan denizcilik ve astronomi bilgisine katki

Yayin ve Arastirma

Kazi sonuclari akademik raporlar, konferans bildirileri ve resmi Aigai Kazi ve Arasstirma web sitesi (aigai.info) araciligiyla yayimlanmaktadir.

Ziyaretci Bilgileri

Konum ve Ulasim

Nasil Gidilir?

• Manisa'dan ozel aracla: Manisa merkezinden kuzeye Yuntdagi yonune gidin. Koseler koyu ve Aigai arkeolojik alani tabelalarini takip edin. Son bolum kirsal yoldadir.
• Izmir'den ozel aracla: Izmir-Manisa karayolunu kullanin, ardindan Manisa uzerinden kuzeye Yuntdagi'na devam edin. Toplam surus suresi yaklasik 1,5-2 saat.
• Toplu tasima: Sinirli secenekler; alana en rahat ozel aracla ulasilir. Izmir veya Manisa'dan bazi duzenli arkeoloji turlari Aigai'yi icerir.

Gezi Suresi

• Hizli bakis: 1-1,5 saat
• Standart gezi (agora, bouleuterion, yollar ve hamam bolgesi): 2-3 saat
• Kapsamli kesif (tum teraslar, tapinaklar ve panoramik baakis noktalari dahil): 3-5 saat

En Uygun Ziyaret Zamani

• Ilkbahar (Nisan-Mayis): Ideal kosullar; yesil yamaclar, kir cicekleri, konforlu sicaklik
• Sonbahar (Eylul-Ekim): Ilik ama hosnut; mukemmel gorunurluk
• Yaz: Alcak kotlarda sicak; daglik alan biraz daha serin ama yine de ilik. Sabah erken ziyaret edin.
• Kis: Serin ve potansiyel yagisli; yollar camurlu olabilir. Acik kis gunleri olagan ustu manzaralar sunar.

Pratik Ipuclari

• Ayakkabi: Alan dik teraslar uzerine insa edilmistir. Iyi kavrama saglayan saglam ayakkabi sart.
• Su ve malzeme: Kendiniz getirin. Alanda ticari tesis yok.
• Fiziksel uygunluk: Terasli duzen seviyeler arasinda tirmanma gerektirir. Orta duzey form gerekli.
• Fotograf: Agora duvarlari, tas doseli yollar ve dag arka plani olaganustu fotografik kompozisyonlar olusturur.
• Kazi sezonu farkindaligi: Aktif kazi donemlerinde (genellikle yaz) bazi alanlar kisitli olabilir. Bu ayni zamanda bir avantaj da olabilir -- arkeologalari iste gorebilirsiniz.
• Giris: Guncel giris ucreti ve calisma saatlerini gitmeden once kontrol edin.

Birlesik Gezi Onerileri

Aigai, Manisa/Izmir bolgesindeki diger alanlarla iyi esleeir:

• Pergamon (Bergama): Aigai'ya hamilik eden buyuk Helenistik baskent -- yaklasik 80 km kuzey. Mimari iliskiyi anlamak icin dogal bir eslik ziyareti.
• Sardes: Eski Lidya baskenti -- yaklasik 60 km guneydogu. Aigai'nin Lidya donemi tarihiyle bagantili.
• Manisa sehri: Bolgesel buluntulari barindiran arkeoloji muzesiyle il merkezi.
• Thyatira (Akhisar): Antik kent ve Vahiy Kitabi'nin Yedi Kilisesi'nden biri -- yaklasik 50 km kuzeydogu.

Sikca Sorulan Sorular

Agora neden bu kadar ozel kabul ediliyor?

Uc katli terasli tasarimi nedeniyle -- antik dunyada son derece nadir goorulur. Cogu agora, tek seviyeli acik meydanlardir. Aigai'nin yapicilari, dik yamaci kullanarak cok kati ticari bir kompleks olusturmus ve Pergamon'un cok daha buyuk kentindeki insaat kalitesiyle yarisan sofistike duvar isciligi uygulamistir. 80 metrelik uzunluk ve korunmus duvar yuksekligi, onu antik cagdan gunuumuze ulasan en gorsel aciidan etkileyici pazar yapilarindan biri kilar.

Minyatur su kaplari (hydriskoslar) ne icin kullanilmisti?

Hydriskoslar, Demeter ve Kore (Persephone) onuruna duzenlenen torenlerde kullanilan kucuk rituel su kaplariydi. Bu bereket kultu rituellerinde su, yasammi, yenilenmeyi ve tarimsal donguyu simgeliyordu. Tapanlar muhtemelen bu kucuk kaplari su veya adaklarla doldurup kutsal alana adak hediyesi olarak birakiyordu. Aigai'da 3.000'den fazlasinin bulunmasi, buranin nesiller boyunca faaliyet gosteren buyuk bir bolgesel kult merkezi oldugunu gostermektedir.

Aigai, Makedonya'daki Aigai (Vergina) ile baglantili mi?

Hayir. "Aigai" adi, antik Yunan dunyasinda "keciler" anlamina gelen ayni kok sozcukten turetilen birkac farkli kent icin kullanilmistir. Aiolis'teki Aigai (Manisa'daki bu alan), Kuzey Yunanistan'daki unluu Aigai/Vergina -- Makedonya'nin eski baskenti ve II. Filippos'un gomuldugu yer -- ile tamamen ayridir.

Aigai'nin Pergamon ile iliskisi nedir?

Aigai, Helenistik donemde Pergamon Kralligi'nin etki alaninda bir uydu kentti. Pergamon'u yooneten Attalos hanedanligi, Aigai'nin anitsal mimarisine yatirim yapmistir ve Aigai agorasi ile bouleuterionunun duvar isciligi usllubu acikca Pergamon insaat geleneklerini yansitir. Ayni gezi kapsaminda hem Aigai hem de Pergamon'u ziyaret etmek, Pergamon mimari standartlarinin farkli olceklerde nasil uygulandigini karsilastirma imkani tanir.

Poseidon mozaigi hala alanda mi?

Mozaigin guncel sergileme durumunu ziyaret oncesinde dogrulayin. Turkiye'de onemli mozaikler bazen koruyucu ortituyle yerinde birakilmakta, bazen de koruma icin muzelere tasinmaktadir. En guncel bilgi icin kazi baskanligiyla iletisime gecin veya resmi siteyi (aigai.info) kontrol edin.

Kazilar hala devam ediyor mu?

Evet. Aigai, Turkiye'nin aktif olarak kazilan alanlarindan biri olup saha calismlaari genellikle yaz aylarinda yurutulmektedir. Yeni kesifler dduzenli olarak Turk arkeoloji medyasi ve resmi kazi web sitesi araciligiyla duyurulmaktadir.

Aigai'nin Aiolis Kentleri Arasindaki Yeri: Karsilastirmali Baglam

Aigai'nin daha genis Aiolis ve Bati Anadolu kentleri agindaki yerini anlamak ziyaretci deneyimini zenginlestirir:

• Pergamon (Bergama): Aigai'ya hamilik eden baskin Helenistik baskent. Terasli akropol mimarisi Aigai'nin insaat programini dogrudan etkilemistir. Uzaklik: yaklasik 80 km kuzey.
• Kyme (Aliaga/Nemrutkoy): Aiolis Dodekapolis'inin en onde gelen uyesi ve geleneksel olarak birligin lider kenti. Kissmen kazilmistir.
• Pitane (Candarli): Seramik uretimiyle bilinen bir baska Aiolis uye kenti. Bugun bir balikci kasabasi.
• Myrina (Aliaga bolgesi): Nekropolde buyuk miktarlarda bulunan pisimis toprak figurinleriyle taninan kent.
• Sardes (Salihli): Bir zamanlar Aigai'yi yoneten Lidya baskenti, yaklasik 60 km guneydogu. Anitsal tapinagi ve gymnasium kompleksi tamamlayici bir gezi sunar.

Aigai'nin bu ag icindeki benzersiz konumu; bir Aiolis kenti icin istisnai kazi durumu, Pergamon tarzinda mimarisinin kalitesi ve Aiolis kent kulturunu yeniden sekillendirmeye devam eden surregelen kesiflerde yatar.

Temel Terimler Sozlugu

• Aiolis Dodekapolis'i: Kuzeybati Kucuk Asya'daki on iki Aiolis Yunan kent devletinin federasyonu
• Bouleuterion: Kentin yonetim meclisinin toplandigi meclis binasi
• Bothros: Temel atma torenlerinde adak birakilan rituel cukur
• Hydriskos (cogul: hydriskoi): Dini rituellerde kullanilan minyatur su kabi
• Agora: Bir Yunan veya Roma kentinin merkezi kamusal alani ve pazari
• Attalos Hanedanligi: Pergamon'un kraliyet ailesi (MO 3.-2. yuzyil); kentsel gelisimin buyuk hamileri
• Tesserae: Mozaik olusturmak icin kullanilan kucuk tas, cam veya seramik kupler

Mimari Olculer

Aigai'nin yapilari, bir uydu Aiolis kentinin Pergamon hamiliginde ulastigi insaat kalitesini somut rakamlarla ortaya koyar.

Agora binasinin 82 metrelik uzunlugu ve 11 metrelik korunmus yuksekligi, onu antik dunyanin en gorusel aciidan etkileyici pazar yapilarindan biri yapar. Uc katli terasli tasarim, dogal yamaci kullanarak farkli seviyelerden erisilebilen bir ticari kompleks olusturmustur.

Sikke Kanitlari

Aigai, antik cagda keci imgeleriyle bezeli sikkeler basmistir -- kent adinin "Keciler Yurdu" anlaminin dogrudan yansimasi.

Bouleuterion'un temel bothrosundan (rituel cukur) cikarilan 16 bronz sikke, binanin insaat tarihini MO 2. yuzyil ortasina sabitlemeye yardimci olmustur. Bu sikkeler, terra-cotta figurinler, yag lambalari, agirshaklar ve mangal parcalariyla birlikte kutsama toreni adak esyalari arasinda bulunmustur.

Demeter Kultu: Hydriskos Buluntulari

Aigai'nin Demeter ve Kore Tapinagi, Aiolis topraklarindaki bereket kultu pratiklerinin en ayrintili arkeolojik kanitlarini sunmaktadir.

• Toplam buluntu sayisi: 3.000'den fazla minyatur hydriskos (kucuk su kabi)
• Malzeme: Pismis toprak (terra-cotta)
• Islev: Demeter ve Kore onuruna duzenlenen bereket rituellerinde su veya adak tasimak icin kullanilmistir
• Yorum: Bu denli yuksek sayi, Aigai'nin yalnizca yerel degil, bolgesel capta bir kult merkezi oldugunu gosterir
• Ek buluntular: Iki adet pismis toprak Demeter heykelcigi ele gecmistir
• Ilk tespit: Tapinak, 1886'da Alman arastirmacilar tarafindan bir yazita dayanilarak tanimlanmis, 2004 sonrasi modern kazilarla dogrulanmistir

Hydriskoslar, antik cagin "toplu uretim" adak esyalarina tipik bir ornektir: ucuz malzeme, standart form, bireysel adanma. Aigai tapinagindaki yogunluk, benzersiz bicimde bircok nesil boyunca kesintisiz ibadet surdugunu belgelemektedir.

Poseidon Mozaigi: Teknik Detaylar

2016 yilinda frigidarium (soguk oda) zemininde kesfeflilen mozaik, Aigai'nin Roma donemi kulturel yasantisina nadir bir pencere acar.

• Konum: Roma hamami frigidarium zemini
• Betimleme: Deniz tanrisi Poseidon, klasik ayakta poz
• Malzeme: Cok renkli tas tesserae (kucuk mozaik tashlari)
• Yazit: Kismen korunmus Yunanca: "Yikanan herkesin bol selamlari" -- Roma donemi hamam kulturu selamlama formulu
• Onem: Son yillarda Turkiye'nin Ege bolgesinde kesfedilen en nitelikli Roma donemi mozaiklerinden biri
• Guncel durum: Koruma yontemi icin kazi baskanligina danishin (yerinde koruma veya muze transferi degerlendirmesi devam etmektedir)

Yazittaki "bol selamlar" ifadesi, Roma hamam kulturunun sosyal boyutunu gozler onune serer: hamamlar yalnizca yikanma yeri degil, toplumsallesme, is gorusmeleri ve kultur alisvesirisi mekanlariydi.

Kaynaklar ve Ileri Okuma

• Vikipedi -- Aigai (Manisa)
• Aigai Kazilari Resmi Web Sitesi -- aigai.info
• Artichaeology -- Aiollarin Aigai'si / Manisa
• Arkeonews -- Demeter-Kore Tapinaginda 3.000 Antik Hydriskos
• Arkeonews -- Athena Tapinagi Kazisi Basladi
• Arkeonews -- Iki Demeter Heykelcigi Kesfedildi
• Daily Sabah -- Aiollarin Keciler Kenti Aigai'yi Kesfetmek
• Ancient Origins -- Nadir Antik Gunes Saati Yunan Denizcilik Gizemlerini Ortaya Koyuyor