Yesilova Hoyugu

Yesilova Hoyugu, Izmir'in bilinen en eski yerlesim yeridir. Yaklasik MO 6500 yilina tarihlenen hoyuk, 2003 yilinda tesadufen kesfedilmis ve 2005 yilindan bu yana Ege Universitesi'nden Doc. Dr. Zafer Derin baskanliginda kazilmaktadir. 70.000 metrekareden genis bir alana yayilan bu Neolitik-Kalkolitik yerlesim, Bati Anadolu'nun Ege kiyisindaki tarih oncesi donemi yeniden yazmaktadir. Arkeoloji ekibi simdiye kadar dokuz ayri koy ortaya cikararak 8.500 yillik kesintisiz bir iskan surecininin izlerini belgelemistir.

1. Yesilova Neden Onemli
2. Cografya ve Konum
3. Tarihsel Zaman Cizelgesi
4. Onemli Buluntular ve Katmanlar
5. Ziyaretci Merkezi ve Neolitik Koy
6. Arkeolojik Calismalar
7. Neolitik Yesilova'da Gunluk Yasam
8. Ziyaret Bilgileri
9. Sikca Sorulan Sorular
10. Kaynaklar

Yesilova Neden Onemli

1. Izmir'in en eski yerlesimi: Yesilova kesfedilmeden once Izmir'in bilinen tarihi, Bayrakli gibi alanlardaki Tunc Cagi yerlesimlerinden baslatiliyordu. Yesilova bu tarihi binlerce yil geriye, MO 6500'e tasidi. Bu kesif, Bati Anadolu tarih oncesi arastirmalari icin bir donum noktasidir.

2. Binyillar boyu kesintisiz yerlesim: Hoyuk, Neolitik donemden Kalkolitik'e ve Tunc Cagi'na uzanan kesintisiz yasam katmanlarini barindirmaktadir. Yuzey buluntulari arasinda Roma donemi izleri de vardir. Bu tur stratigrafik sureklilik, kiyisal Ege alanlarinda nadir gorulen bir durumdur.

3. Erken donem deniz ticareti kanitlari: Yesilova'da bulunan obsidyen parcalari ve belirli seramik stilleri, bu Neolitik topluluklarin Ege adalarindaki ya da diger kiyisal yerlesimlerle erken bir donemde ticari baglanti kurdugunu gostermektedir.

4. Benzersiz mimari bulgular: Ahsap cerceve uzerine kerpic duvarlarla insa edilmis, birbirinden bagimsiz cati sistemlerine sahip ev yapilari, Izmir bolgesindeki en erken gelismis konut mimarisinin kanitlarini sunmaktadir.

5. Topluma acik model: Studio Evren Basbug ve SCRA tarafindan tasarlanan Ziyaretci Merkezi ve yeniden insa edilmis Neolitik Koy ile Yesilova, Turkiye'nin en erisimli tarih oncesi alanlarindan biri haline gelmistir.

6. Tek hoyukte dokuz koy: Kazi ekibi, ust uste yigilmis dokuz ayri yerlesim evresini tanimlamisdir. Her biri farkli bir toplulugu temsil eden bu evreler, yaklasik 2.500 yillik bir zaman dilimini kapsamaktadir.

Cografya ve Konum

Yesilova Hoyugu, Izmir'in merkezi ilcelerinden Bornova'nin modern kentsel dokusu icinde yer almaktadir. Alan, Bornova Ovasi'nda alcak bir tumulusun uzerindedir; antik donemde bu bolge, Izmir ic korfezinin kiyisina cok daha yakin bir konumda bulunuyordu.

Cevre, Yamanlar ve Bornova tepelerinden akan kucuk derelerin besledigibataklik, aluval bir araziydi. Bu konum erken donem yerlesikcileri icin stratejik avantajlar sunuyordu:

• Yakin akarsulardan ve dogal kaynaklardan tatli su erisimi
• Balikcilik ve deniz ticaretine olanak saglayan Ege kiyisina yakinlik
• Erken tarim icin uygun verimli aluval topraklar
• Sel baskinlarina karsi dogal koruma saglayan yukselti avantaji

Alan, zamanla yaklasik 4 metre kalinliginda aluval mil altinda gomulmustur. Bu dogal surec, hoyugun 2003 yilina kadar gizli kalmasina yol acmis; ancak ayni zamanda arkeolojik katmanlarin mukemmel bir sekilde korunmasini saglamistir.

Bugunku konumuyla alan, Izmir Korfezi kiyisindan yaklasik 3 km ictedir. Neolitik donemde suyun cok daha yakin oldugu bilinmektedir.

Bornova Ovasi, binlerce yil boyunca akarsu tortullariyla olusan duz bir aluval cokuntudur. Yesilova'nin Neolitik sakinleri icin bu ova, Ege'nin kiyisal kaynaklari ile Bati Anadolu'nun ic vadileri arasinda bir gecis bolgesi olusturuyordu. Bu durum, karma gecim stratejileri uygulayan topluluklar icin ideal bir yerlesim yeri saglamistir.

Tarihsel Zaman Cizelgesi

Neolitik Donem (y. MO 6500--5700)

Yesilova'daki en eski yerlesim katmani yaklasik MO 6500 tarihine aittir. Bu topluluk, ahsap iskelet uzerine kerpic evler insa etmis, hayvancilik ve erken tarimla gecimini saglamis, kendine ozgu bir seramik gelenegi olusturmustur.

En derin katmanlarda sekiz alt evre tespit edilmistir; her biri insa, yikim ve yeniden yapim donemleri temsil eder. Son Neolitik evre yaklasik MO 6000 ile 5700 arasina tarihlenmektedir.

Temel Neolitik bulgular:

• Ahsap cerceveli kerpic evler
• Cilalanmis tas aletler (baltalar, keskiler, ogutucu taslar)
• Biz, igne ve spatula gibi kemik aletler
• Basit bezeme motifli erken seramik kaplar
• Rituel uygulamalara isaret eden ana tanrica figurinleri
• Uzak mesafe ticaret aglarini gosteren obsidyen bicaklar

Kalkolitik Donem (y. MO 5700--4000)

Yerlesim, degisen maddi kulturle Kalkolitik'e devam etmistir. Seramik daha rafine bir hal almis, yeni alet uretim bicimleri ortaya cikmistir. Topluluk hoyuk uzerinde genislemis, komsu yerlesimlerle artan etkilesim kanitlari gorulmektedir. Seramik uzerinde muhur baskilari ortaya cikarak erken donem mulkiyet isaretlemesi ya da yonetimsel kontrol bicimlerine isaret etmektedir.

Tunc Cagi (y. MO 3000--2000)

Kalkolitik katmanlarin uzerinde daha ince ama tanimlanabilir bir Tunc Cagi tabakasi yer almaktadir. Bu katmanin maddi kulturu, genis Ege Tunc Cagi agina artan baglanti gostermektedir.

Roma Donemi (y. MS 1.--4. yuzyil)

Yuzey buluntulari arasinda Roma donemi malzeme vardir; bu durum bolgede en azindan tarimsal amacli kullanimini gostermektedir.

Antik Donem Sonrasi

Roma doneminin ardindan alan, mevsimsel taskinlar ve dere aktivitesiyle biriken aluval cokeltiler altinda kalarak binyillar boyunca gomulmustur.

Onemli Buluntular ve Katmanlar

Yesilova Hoyugu'nun kulturel dolgusu yaklasik 3 ila 3,5 metre kalinligindadir ve dort ana kultur katmani icerir:

Bu genis seviyelerin icinde, her biri bir yeniden insa donemini temsil eden 15 mimari alt katman tanimlanmistir.

8.200 Yillik Surme Kalemi

2022 yilinda bulunan 8.200 yillik tas surme kalemi (goz kalemi uygulatici), Yesilova'nin en dikkat cekici bireysel buluntularindan biridir. Yaklasik 9,4 cm uzunlugundaki bu tastan yontulmus kozmetik alet, estetik uygulamalarin ve kisisel bakimin Neolitik donemde bile gunluk yasamin parcasi oldugunu gostermektedir. Arkeologlar, bu aletin yalnizca Turkiye'deki degil, dunya genelindeki en eski kozmetik uygulaticilardan biri olabilecegine inanmaktadir.

5.000 Yillik Ana Tanrica Figurini

Alandan cikartilan Kalkolitik donem ana tanrica figurini yaklasik 5.000 yasindadir. Bu pismiis toprak heykelcik, Catalhoyuk ve Hacilar gibi alanlarla paylasilan, Neolitik ve Kalkolitik Anadolu'da yaygin bereket kultu geleneklerini yansitmaktadir.

8.200 Yillik Su Kanali

Arkeologlar alanda 8.200 yillik bir su kanali ortaya cikarmistir. 6,5 metre genisliginde olan ve yerlesimin tam kalbinden gecen kanal, iki yandan taslarla kaplanmis ve toprak bent gibi yukseltilmistir. Yaklasik dort nesil boyunca kullanilmis olan bu yapi, Bati Turkiye'deki bilinen en erken su yonetim sistemlerinden birini temsil etmekte ve erken donem sakinlerinin gelismis muhendislik bilgisine sahip oldugunu kanitlamaktadir.

8.000 Yillik Sayi Tasi

Kazi sirasinda bulunan 8.000 yillik sayisal isaret tasiyan tas, Yesilova sakinlerinin erken bir sayma veya kayit tutma sistemi gelistirmis olabilecegini dusundurmektedir. Bu eser, Bati Anadolu Neolitik topluluklarinin bilissel ve yonetimsel gelisimini anlamak icin onem tasimaktadir.

Kemik Endustrisi

Alan zengin bir kemik alet toplulugu vermistir:

• Deri ve dokuma isleri icin biz ve matkaplar
• Seramik islemesi icin spatulalar
• Dikis icin igneler
• Dokuma mekikleri ve hali taraklari
• Avcilik icin ok uclari ve mizrak baslari

Seramik Gelenekleri

Yesilova'daki seramik dizisi, en erken Neolitik'teki basit, el yapimi kaplardan Kalkolitik'teki daha rafine, bezeli formlara dogru acik bir evrim gostermektedir. Seramik uzerindeki muhur baskilari, erken donem mulkiyet isaretlemesi veya idari uygulama birimlerini dusundurmektedir.

Ziyaretci Merkezi ve Neolitik Koy

Yesilova Hoyugu Ziyaretci Merkezi

Studio Evren Basbug ve SCRA tarafindan tasarlanan Yesilova Hoyugu Ziyaretci Merkezi, son teknoloji bir arkeolojik yorum tesisi olarak hizmete girmistir. Bina, arkeolojik peyzaji modern bir sergi mekanina entegre eden mimari bir basaridir. Tasarimi, ArchDaily dahil uluslararasi mimari yayinlarda yer almistir.

Merkez sunlari icerir:

• Neolitik yasami anlatan interaktif sergiler
• Kazidan elde edilen orijinal buluntular
• Neolitik evlerin 3 boyutlu rekonstruksiyonlari
• Kazi tarihine iliskin gorsel-isitsel sunumlar
• Okul gruplari ve aileler icin egitim programlari
• Ziyaretci arastirmacilar icin ozel calisma alani

Neolitik Koy Rekonstruksiyonu

Ziyaretci merkezinin bitisigindeki Neolitik Koy rekonstruksiyonu, ziyaretcilerin kazi sirasinda bulunan kerpic evlerin gercek boyutlu kopyalari arasinda yurumesine olanak tanir. Bu yeniden yapilandirmalar dogrudan arkeolojik verilere dayanmaktadir ve sunlari gostermektedir:

• Ahsap cerceve ve kerpic duvar insa teknigi
• Ic mekan ocak ve depolama duzenlemeleri
• Yesilova konutlarina ozgu ayri cati sistemleri
• Baglam icinde yerlestrilmis alet ve gerecer

Bu sarmalayici yaklasim, Yesilova'yi Turkiye'nin en ziyaretci dostu tarih oncesi alanlarindan biri yapmaktadir.

Izmir Zaman Makinesi Projesi

Yesilova Hoyugu ayni zamanda Izmir Zaman Makinesi projesinin bir parcasidir. Bu dijital inisiyatif, ziyaretcileri Izmir'in 8.500 yillik tarihinde uc boyutlu bir yolculuga cikarmaktadir. Sanal gerceklik ve arttirilmis gerceklik teknolojileri kullanan proje, kullanicilarin Neolitik yerlesimin en parlak doneminde nasil gorunmus olabilecegini deneyimlemesine olanak tanir.

Arkeolojik Calismalar

Kesif (2003)

Yesilova Hoyugu, Bornova ilcesinde bir insaat calismasi sirasinda tesadufen kesfedilmistir. Isciler olagan disi toprak katmanlari ve seramik parcalari fark etmis, Izmir Arkeoloji Muzesi'ne bildirimde bulunmuslardir.

Sistematik Kazilar (2005--gunumuze)

Resmi kazilar 2005 yilinda Izmir Arkeoloji Muzesi, TC Kultur ve Turizm Bakanligi ve Ege Universitesi'nin ortak himayesinde baslamistir. Kazi, basindan beri Ege Universitesi Arkeoloji Bolumu'nden Doc. Dr. Zafer Derin tarafindan yonetilmektedir.

Projeye destek veren kuruluslar:

• Izmir Buyuksehir Belediyesi
• Bornova Belediyesi
• Ege Universitesi Edebiyat Fakultesi
• TC Kultur ve Turizm Bakanligi

Kazi Yontembilimi

Ekip, modern stratigrafik kazi tekniklerini su yontemlerle birlestirmektedir:

• Botanik kalintilar icin sistematik flotasyon
• Hayvan kemiklerinin zooarkeolojik analizi
• Seramik hamurlarinin petrografik analizi
• Ticaret yollarini belirlemeye yonelik obsidyen kaynak calismalari
• Mutlak kronoloji icin luminisans tarihleme
• Organik malzemelerin radyokarbon tarihlenmesi
• Toprak orneklerinin mikromorfojik analizi

Onemli Yayinlar

Yesilova arastirmalari, Turk Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi (TUBAAR) ve Hoyuk dergisi gibi ulusal ve uluslararasi dergilerde yayimlanmistir. Calismalar, kemik alet teknolojisinden mimari analize, alanin Ege Neolitik degisim aglari icindeki konumuna kadar genis bir yelpaze kapsamaktadir. Ege Universitesi arastirmacilari tarafindan yapilan luminisans tarihleme calismalari, Bati Anadolu Neolitik dizisi icin kritik mutlak tarih kalibrasyonlari saglamistir.

Neolitik Yesilova'da Gunluk Yasam

Arkeolojik verilere dayanarak Yesilova'nin ilk sakinlerinin gunluk yasamini yeniden kurgulayabiliriz:

Barinma: Aileler, ahsap cerceve uzerine insa edilmis dikdortgen kerpic evlerde yasiyordu. Her evin yemek pisirme ve isinma icin kendi ocagi ve tahil ile diger erzak icin dahili depolama alanlari vardi. Evlerin ayni temeller uzerinde tekrar tekrar yeniden insa edilmesi, belirli hane konumlarina guclu bir baglilik oldugunu dusundurmektedir. Yesilova'da tanimlanan ayri cati yapim sistemi, diger Bati Anadolu Neolitik alanlarinda yaygin olarak gorulmeyen benzersiz bir mimari ozelliktir.

Gida Uretimi: Topluluk, erken tarim (tahil ve baklagiller) ile hayvancilik (koyun, keci, sigir) birlestiren karma bir gecim uyguluyordu; avcilik, balikcilik ve yabani bitki toplama ile destekleniyordu. Tortu katmanlarinda bulunan balik kemikleri, kiyisal sularin isletildigini dogrulamaktadir.

Zanaatlar: Sakinler depolama ve pisirme icin seramik uretiyor, tekstil dokuyordu (dokuma agirliklari ve kirmen agirliklari kanitlari), kemik ve tasi aletlere isliyor ve hayvan derisinden deri hazirliyordu. Kemik alet toplulugunun inceligi, topluluk icinde uzmanlasmis zanaatcilarin varligina isaret etmektedir.

Ticaret ve Degisim: Yerel olarak bulunmayan volkanik bir cam olan obsidyenin varligi, Yesilova sakinlerinin uzun mesafeli degisim aglarina katildigini kanitlamaktadir. Olasi obsidyen kaynaklari arasinda Ege adalari ve Kapadokya yakinlarindaki Orta Anadolu yataklari yer almaktadir. Bulunan cesitli obsidyen turleri, tek bir kaynaktan ziyade birden fazla ticaret rotasina isaret etmektedir.

Inanc ve Rituel: Ana tanrica figurinleri ve ozenle duzenlenmis gomutler, bereket, olum ve yasam dongusuyle ilgili orgutlu inanc sistemlerine isaret etmektedir. Bu figurinler, Yesilova'yi Catalhoyuk, Hacilar ve diger alanlarda belgelenen genis Anadolu Neolitik ana tanrica ibadet geleneklerine baglamaktadir.

Kisisel Bakis: Tas surme kalemi ve cesitli sus esyalari, kisisel gorunum ve estetik ifadenin bu erken topluluklar icin onem tasdigini gostermektedir. Bu kadar erken bir tarihte kisisel sunuma gosterilen ozen, kozmetik uygulamalarin insan topluluklarinda ne zaman basladigina dair varsayimlari sorgulatmaktadir.

Su Yonetimi: 6,5 metre genisligindeki su kanalinin kesfi, toplulugn ortaklasamacli altyapi insa etme ve surdurebilme kapasitesine ve muhendislik bilgisine sahip oldugunu gostermektedir. Bu bulgu, daha once Bati Anadolu tarih oncesinde daha gec ortaya ciktigi dusunulen toplumsal karmasikligin bir gostergesidir.

Ziyaret Bilgileri

Konum: Yesilova Hoyugu Arkeoloji Parki, Bornova, Izmir. Alan, Bornova'nin kentsel dokusu icindedir ve toplu tasimayla erisilebilir.

Ulasim:

• Aracla: Izmir merkezden yaklasik 10 km dogu, Bornova kavsaklari yakininda
• Toplu tasimayla: Izmir Metro ile Bornova istasyonu, ardindan kisa bir taksi veya otobus yolculugu
• GPS koordinatlari: yaklasik 38.46 K, 27.22 D

En Uygun Ziyaret Zamani:

• Ilkbahar (Mart--Mayis) ve sonbahar (Eylul--Kasim) en konforlu havayi sunar
• Yaz ziyaretleri mumkundur ancak cok sicak olabilir; sabah saatleri onerilir
• Ziyaretci Merkezi yil boyunca klimalandirilmis ic mekan saglar

Sure:

• Hizli ziyaret (yalnizca Ziyaretci Merkezi): 45--60 dakika
• Standart ziyaret (Merkez + Neolitik Koy + hoyuk alani): 1,5--2 saat
• Derinlemesine ziyaret: 2--3 saat

Olanaklar:

• Sergi salonlari ve multimedya sunumlariyla Ziyaretci Merkezi
• Neolitik Koy rekonstruksiyon alani
• Kazi alani cevresinde yuruyus yollari
• Turkce ve Ingilizce bilgilendirme panolari
• Yakin civarda otopark
• Hareket kisitliligi olan ziyaretciler icin eriselebilir guzergahlar

Ziyaretci Ipuclari:

• Hoyugu gezmeden once kronolojiy anlamak icin Ziyaretci Merkezi'nden baslayin
• Yaz aylarinda su ve gunes korunmasi getirin
• Neolitik Koy rekonstruksiyonu ozellikle cocuklar icin ilgi cekicidir
• Ziyaret oncesi acilis saatlerini kontrol edin; mevsime gore degisebilir
• Acik alanlarda genellikle fotograf cekimine izin verilmektedir
• Grup gezileri icin bazen mevcut olan rehberli turlar hakkinda sorun

Yakin Cevre Gezilecek Yerler:

• Izmir Arkeoloji Muzesi (merkez Izmir, yaklasik 10 km)
• Izmir Tarih ve Sanat Muzesi (Kultur Park)
• Bayrakli Hoyugu (antik Smyrna, yaklasik 5 km)
• Agora Acik Hava Muzesi (merkez Izmir)
• Kadifekale (merkez Izmir)

Sikca Sorulan Sorular

Yesilova Hoyugu kac yasindadir?

En eski katmanlar yaklasik MO 6500'e tarihlenmektedir ve alan kabaca 8.500 yasindadir. Yerlesim yaklasik MO 4000'e kadar devam etmis, yuzeyden Roma donemi aktivitesi tespit edilmistir.

Yesilova Hoyugu neden bu kadar uzun sure gizli kalmistir?

Alan, binyillar boyunca mevsimsel taskinlarin biraktigi yaklasik 4 metre kalinligindaki aluval mil altinda gomulmustur. Bu dogal surec, hoyugu once tarim arazisi, sonra Bornova kentsel gelisimi altinda gizli tutmustur.

Yesilova'nin en onemli buluntusu nedir?

Tek bir "en onemli" buluntu belirlemek zordur; ancak genel onem, Izmir'in Neolitik donemde orgutlu yerlesimler barindiginin kanitlanmasindadir. Bireysel olarak dikkat cekici buluntular arasinda 8.200 yillik surme kalemi, ana tanrica figurinleri, 6,5 metre genisligindeki su kanali sistemi, sayi tasi ve zengin kemik alet toplulugu yer almaktadir.

Kazilar hala devam ediyor mu?

Evet. Kazilar Doc. Dr. Zafer Derin yonetiminde devam etmekte ve duzenli olarak yeni kesfler rapor edilmektedir. Alan, yillik kazi kampanyalaryla aktif bir arastirma projesi olmaya devam etmektedir.

Gercek kazi alanlarini ziyaret edebilir miyim?

Ziyaretciler kazi alanini belirlenmis patikalar ve bakis noktalarindan gorebilirler. Aktif kazi acmalari mevsime ve devam eden calismalara bagli olarak her zaman erisilebilir olmayabilir. Ziyaretci Merkezi ve Neolitik Koy acilis saatleri icinde her zaman ziyaret edilebilir.

Yesilova, Catalhoyuk ile nasil karsilastirilir?

Her ikisi de Turkiye'deki Neolitik yerlesimlerdir ancak onemli farkliliklari vardir. Catalhoyuk (Konya) duvar resimleri ve boga ikonografisiyle unlu, cok daha buyuk, yogun bir yerlesimdir. Yesilova daha kucuktur ancak Ege kiyisindaki benzersiz konumuyla Bati Anadolu'daki denizci Neolitik topluluklar hakkinda kanitlar sunmaktadir.

Yesilova'da kac koy bulunmustur?

Kazi ekibi, hoyuk icinde ust uste yigilmis dokuz ayri yerlesim evresi (koy) tanimlamisdir. Her biri, yaklasilk 2.500 yillik bir sure boyunca alani iskan etmis farkli bir toplulugu temsil etmektedir.

Mimari Olculer ve Sayisal Veriler

Yesilova Hoyugu, Bati Anadolu'nin Neolitik mimarisine iliskin onemli metrik veriler sunmaktadir:

Yesilova konutlari, kuzeydogu-guneybati aksinda uzanan dikdortgen planli uzun evler olarak tanimlanmistir. Tas temel uzerine ahsap cerceve ve kerpic duvar teknigi uygulanmis, her evin birbirinden bagimsiz cati sistemi vardir. Bu ayri cati sistemi, Catalhoyuk'teki bitisik nizam, duvardan duvara gecilen konut modelinden temelden farkli olup Ege kiyisal Neolitik mimarisine ozgu bir ozellik olarak degerlendirilmektedir.

Obsidyen Kaynak Analizi ve Ticaret Aglari

Yesilova'da bulunan obsidyen aletler, erken donem ticaret aglarini anlamak icin kritik kanitlar sunmaktadir. Kaynak analizi calismalari, obsidyenlerin birden fazla uzak bolgeden getirildigini ortaya koymustur:

Bu cokkaynaklii obsidyen temini, Yesilova sakinlerinin tek bir ticaret rotasina bagimli olmayip birden fazla yonu olan bir degisim agina katildigini gostermektedir. Melos obsidyeninin varligi ozellikle onemlidir; cunku denizyoluyla tasinmayi gerektiren bu materyal, MO 7. binyil sonlarinda Ege'de duzenli deniz gecislerinin yapildigini kanitlar.

Obsidyen, yerlesimde baslica bicak, kaziyici ve dilgi olarak islenmistir. Hammadde olarak getirilip yerinde sekillendirildigi dusunulmektedir. Bu durum Yesilova'da obsidyen isleme bilgisine sahip uzmanlasmis zanaatcilarin varligina isaret eder.

Tarihleme Yontemleri ve Kronolojik Cerceve

Yesilova'nin kronolojisi, birden fazla bilimsel tarihleme yontemiyle olusturulmustur:

Ege Universitesi arastirmacilarinin gerceklestirdigi luminisans tarihleme calismalari, Bati Anadolu Neolitik dizisi icin onemli mutlak tarih referans noktalari olusturmustur. Bu calismalar, radyokarbon tarihleriyle tutarli sonuclar vererek Yesilova'nin kronolojik cercevesinin guvenilirlligini pekistirmistir.

Catalhoyuk ile Karsilastirmali Mimari Analiz

Yesilova'nin Catalhoyuk'ten ayrildigini gosteren mimari farkliliklar, Bati Anadolu Neolitik geleneklerinin bagimsiz bir gelisim hatti izledigini ortaya koymaktadir:

Bu farkliliklar, Anadolu Neolitik doneminin tek bir kulturel modele indirgenemeyecek kadar cesitli oldugunu gostermektedir. Yesilova, Ege kiyisindaki toplulukklarin ic bolgelerden bagimsiz olarak kendi mimari cozumlerini gelistirdiginin anahtar kaniti konumundadir.

Kaynaklar

• Derin, Z. (cesitli yillar). Yesilova Hoyugu kazi raporlari, Ege Universitesi.
• Vikipedi -- Yesilova Hoyugu
• Ege Universitesi Yesilova Projesi -- Arastirma Ana Sayfasi
• Arkeonews -- Yesilova Hoyugu'nde 8.000 yillik sayi tasi bulundu
• Arkeonews -- 5.000 yillik Ana Tanrica heykelcigi
• Arkeonews -- 8.200 yillik goz kalemi kesfi
• TRT World -- Yesilova'nin sirlari
• The Archaeologist -- 8.200 yillik su kanali
• Anatolian Archaeology -- En eski su kanali kesfi
• ArchDaily -- Yesilova Hoyugu Ziyaretci Merkezi
• Ege Universitesi -- Luminisans Tarihleme Calismalari
• Izmir Time Machine -- Izmir'in 8500 yillik tarihinde uc boyutlu bir zaman yolculugu
• Ege Universitesi Yesilova Projesi -- Bilgi Sayfasi
• Hoyuk Dergisi -- Izmir-Yesilova Hoyugu ve Kiyisal Ege Mimarisi