Perinthos

Perinthos, daha sonra Herakleia adini alan bu antik kent, Marmara Denizi'nin (Propontis) kuzey kiyisindaki en guclu yerlesimlerden biriydi. MO 602'de Samos'tan gelen kolonistler tarafindan kurulan kent, zaman zaman Byzantion'u bile golgesinde birakan onemli bir ticaret merkezi haline gelmistir. Gunumuzde Tekirdag'in Marmara Ereglisi ilcesinde bulunan kent, MO 340'ta II. Philippos'un unlu kusatmasina basariyla direnmis, Roma Europa eyaletinin baskenti olmus ve Bizans dunyasinin en erken ve en onemli Hristiyan metropolitlik merkezlerinden biri haline gelmistir. Prof. Dr. Zeynep Kocel Erdem yonetiminde 2021'den bu yana surdurulen kazilarda Trakya'nin en buyuk tiyatrosu (90 x 130 metre), hamam yapilari, tapinak temelleri, agora kalintilari ve kapsamli sur duvarlari gun isigina cikarilmistir. Son raporlara gore tiyatro yapisinin yaklasik dortte biri kazilmis olup tam anitin ortaya cikarilmasi icin calismalar devam etmektedir.

1. Perinthos-Herakleia Neden Onemlidir
2. Cografya ve Konum
3. Tarihsel Kronoloji
4. Baslica Yapilar
5. Sikke ve Ekonomi
6. Arkeolojik Calismalar
7. Ziyaretci Bilgileri
8. Sikca Sorulan Sorular
9. Kaynakca ve Ileri Okuma

Perinthos-Herakleia Neden Onemlidir

1. Byzantion'u golgesinde birakan Samos kolonisi. Yuzyillar boyunca Perinthos, komsusuna ticari acisindan agir basmistir. Marmara Denizi'ndeki ana deniz yollarinin kesisim noktasindaki konumu, onu tum Klasik donem boyunca zenginlik ve siyasi nufuz merkezi yapmistir. Tarihci Procopius'a gore, Konstantinopolis'in yukselisinden once Europa eyaletinin en onemli kentiydi.

2. II. Philippos'a karsi kahramanca direnis. MO 340 kusatmasi, Trakya tarihinin en iyi belgelenmis askeri olaylarindan biridir. Pers ve Atina destegini de arkasina alan kentin basarili savunmasi, askeri gucunu ve diplomatik erisimini ortaya koymis, MO 338'deki Khaironeia Savasi'na giden sureci dogrudan etkilemistir. Perinthos savunmasi, antik askeri tarihte kentsel direnisin simge orneklerinden biri olmustur.

3. Roma Europa eyalet baskenti. Europa eyaletinin yonetim merkezi olarak Perinthos (yaklasik MS 300'de Herakleia adini almistir), Konstantinopolis olacak kenti de kapsayan genis bir bolgeyi yonetmistir. Kentin metropolit piskoposu, Byzantion'un kendi kilisesi uzerinde bile yetkiye sahip olmus ve Konstantinopolis Patriki'ni kutsama ayricaligini yuzyillarca kormustur -- eski merkerzin tarihsel ustumlugunu vurgulayan olaganustu bir hak.

4. Trakya'nin en buyuk tiyatrosu. Yakin donemde kazilarda aciga cikarilan 90 x 130 metre olculu tiyatro, tum Trakya bolgesinin bilinen en buyuk gosteri yapisidir. Tahmini 10.000-15.000 kisilik kapasitesiyle antik Akdeniz dunyasinin buyuk tiyatrolari arasinda yer almakta, kentin kulturel hirs ve nufus buyuklugune taniklik etmektedir.

5. MO 602'den bugune kesintisiz yerlesim. Terk edilen pek cok antik kentten farkli olarak Marmara Ereglisi, kurulusundan gunumuze 2.600 yili askin suredir kesintisiz olarak iskan edilmistir. Bu sureklilik hem olaganustu bir tarihsel anlatim hem de onemli arkeolojik zorluklar ortaya koymaktadir.

6. En kapsamli antik sikke serilerinden biri. Perinthos, Arkaik donemden Roma Imparatorluk cagina kadar sikke basmis ve herhangi bir Trakya kentinin en kapsamli numizmatik kayitlarindan birini uretmistir. Bu sikkeler yakalsik bir bin yil boyunca tanrilari, festivalleri, mimari ozellikleri ve siyasi olaylari belgelemektedir.

Cografya ve Konum

Perinthos-Herakleia, Marmara Denizi'nin kuzey kiyisinda belirgin bir burun uzerinde, Istanbul'un yaklasik 100 km batisinda yer almaktadir. Antik kent, guneye dogru denize uzanan dik, kayalik bir yarimada uzerine insa edilmis olup hem dogu hem bati yakasinda dogal liman olanagi sunmaktadir.

Arazi, kiyi seridinden yukari dogru sert bir sekilde yukselir; en yuksek noktadaki akropolis Marmara'nin panoramik manzarasina hakimdir. Bu yukselti ve kolay savunulabilir konum, kentin kusatmalara dayanma yeteneginin temelini olusturmustur. Antik kaynaklar, Perinthos'un evlerinin bir amfitiyatrodaki basamaklar gibi yamac boyunca yukseldigini ve bir savunma hatti asildiginda savunucularin bir sonraki ev sirasini barikat haline getirdigini aktarmaktadir.

Kentin Via Egnatia -- Adriyatik'ten Bogazici'ne uzanan buyuk Roma ana yolu -- uzerindeki konumu, onu kara ve deniz yollarinin kritik kavsaklarina yerlestirmistir. Balkanlar ile Kucuk Asya arasinda hareket eden tum trafik Perinthos'tan gecmis ya da yakindan gecmis; bu da gecis ucretleri, liman harclari ve ticaretten kesintisiz gelir saglamistir.

Cevre kesimlerde, kuzeye dogru Trakya ic bolgesine uzanan verimli tarim arazileri bulunmaktadir. Kuzeydeki Ergene Nehri havzasi ek tarimsal kaynaklar saglamis ve kenti Ege'den Karadeniz'e uzanan kara ticaret yollarina baglamistir. Antik cagda bollugu ile unlu olan Marmara balikcilik alanlari bir diger onemli ekonomik kaynak olmustur.

Koordinatlar: Yaklasik 40.97 K, 27.95 D

Yukseklik: Akropolis deniz seviyesinden yaklasik 50-60 metre yuksekliktedir; liman alani deniz seviyesindedir.

Iklim: Akdeniz-gecis iklimi; sicak ve kurak yazlar, serin ve orta derecede yagisli kislar. Kiyi meltemleri yaz sicakliklarini yumusatir. Ilik deniz iklimi, Perinthos'u yil boyunca cazip bir konum kilmistir.

Guncel baglam: Bugun Marmara Ereglisi, yaklasik 12.000 nufuslu bir Tekirdag ilcesidir. Antik kalintilar modern kasaba merkezinin altinda ve cevresinde uzanmakta olup kazi calismalari karmasik bir kentsel planlama sorununu beraberinde getirmektedir. Kasabadaki her insaat projesi arkeolojik kalintilari ortaya cikarma ya da zarar verme potansiyeli tasimaktadir.

Tarihsel Kronoloji

Kurulus ve Arkaik Donem (MO 602 -- 480)

Perinthos, MO 602'de buyuk Ionia adalarindan Samos'tan gelen kolonistler tarafindan kurulmustur. Konum secimi stratejikti: burun mukemmel dogal savunma, iki yanda iyi limanlar ve Propontis'in ana deniz yollarini kontrol eden bir konum sunuyordu.

Koloni, deniz ticareti sayesinde hizla zenginlesmis ve Trakya kiyisindaki en varlikli Yunan kentlerinden biri haline gelmistir. Yerli Trak topluluklariyla iliskiler karmasikti: ticaret ortakliklari ve zaman zaman catismalar bir arada yasanmistir. Trakya hinterlandi tahil, kereste, maden ve kole sagliyordu; bunlarin tumunu Perinthos Yunan dunyasina dagitmaktaydi.

Kent, Pers doneminden bile once Trak Paionia saldirisindan agir hasar almisti -- bu olayi Herodotos kaydetmistir.

Pers Hakimiyeti ve Delos Birligi (MO 480 -- 340)

Pers Savaslari sirasinda Perinthos, Trakya satrapligi kapsaminda Pers etkisi altina girmistir. Kentin Propontis uzerindeki stratejik konumu, onu Pers imparatorluk iletisimi ve askeri lojistik icin degerli kilmistir.

Salamis ve Plataia zaferlerinden sonra kent ozerkligini yeniden kazanmis ve Atina onderligi altindaki Delos Birligi'ne katilmistir.

Kent, bir tanca basini (muhtemelen Hera veya Persephone) ve at-binici gibi cesitli ters motifler tasiyan kendi sikkelerini basmistir. Bu sikkeler, Trakya'dan gelen Yunan numizmatik sanatinin en guzel ornekleri arasinda olup Corpus Nummorum projesi tarafindan kapsamli sekilde kataloglanmistir.

II. Philippos Kusatmasi (MO 340)

Perinthos tarihinin en meshur olayi, MO 340'ta II. Philippos'a karsi gosterilen basarili direnistir. Philippos, Atina'nin Karadeniz'den gelen hayati tahil ikmal yolunu kesmek amaciyla Trakya kiyilari ve Bogazici bogazlari uzerinde kontrol saglamak icin kenti kusatmistir.

Kusatma buyuk capli bir askeri harekat olmustur: Philippos, antik savas tarihinde kaydedilen en yuksekler arasinda olan 25 metreye varan yukseklikte kusatma kuleleri, kocarbaslari, lagimcilar ve tahminen 30.000 kisilik bir ordu konuslandirmistir. Kuvvetlerini donusumlu saldiri birliklerine bolerek gece gunduz kesintisiz baski uygulamistir -- daha sonraki Hellenistik kusatma savasini onceleyen yenilikci bir taktik.

Ancak kentin dik arazisi, guclu surlari ve kararli savunuculari ilerlemeyi son derece zorlastirmistir. Perinthos'un evleri, bir amfitiyatrodaki basamaklar gibi yamac boyunca yukseliyordu; bir duvar asildiginda savunucular bir sonraki ev sirasini barikat haline getiriyordu -- derinligine dogaclama bir savunma olusturarak.

En onemli nokta, Perinthos'un hem Pers Buyuk Krali'ndan hem de Atina'dan askeri ve maddi destek almasidir. Byzantion da asker ve malzeme gondermistir.

Uzun sureli catismanin ardindan Philippos kusatmanin surdurulemez oldugunu kabul ederek cekilmis ve dikkatini Byzantion'a cevirmistir. Perinthos savunmasi, Diodorus Siculus (Kitap XVI) tarafindan ayrintili sekilde anlatilmis ve sonraki askeri yazarlar tarafindan referans alinmistir.

Hellenistik Donem (MO 340 -- 146)

Buyuk Iskender'in fetihlerinden sonra Perinthos, Ptolemaios, Seleukos ve Antigonid hanedanlari dahil cesitli Helenistik ardil kralliklarin eline gecmistir.

Roma Donemi (MO 146 -- MS 330)

Roma yonetimi altinda Perinthos, Europa eyaletinin baskenti olmustur. Kent, yaklasik MS 300'de Herakleia adini almistir.

Romalilar kamu altyapisina buyuk yatirim yapmistir:

• Trakya'nin en buyugu olan anitsal tiyatronun (90 x 130 m) insasi
• Buyuk olcekli halk hamamlarinin yapimi
• Cesitli tanrilara adanmis tapinaklarin dikilmesi
• Sutunlu stoalarla agora duzenlenmesi
• Sur duvarlarinin guclendirilmesi ve genisletilmesi
• Yuksek kaynaklardan su getiren su kemeri sisteminin insasi

Imparator Traianus (MS 98-117) kente ozel ilgi gostermis ve kent onuruna Ulpia ek adini almistir. Imparator Septimius Severus (MS 193-211) doneminde en gosteisli sikkelerden bazilari basilmistir.

Imparator Iustinianos (MS 527-565) su kemerlerini ve bir saray kompleksini restore ettirmistir.

Erken Hristiyan ve Bizans Donemi (MS 330 -- 1453)

Europa baskenti olarak Herakleia, eyaletteki tum piskoposluklar uzerinde kilise yetkisine sahip metropolitlik merkeziydi -- baslangicta Byzantion piskoposlugu da dahildir. Herakleia Metropoliti, Konstantinopolis Patriki'ni kutsama ayricaligina sahipti.

1992'de kesfedilen Gec Antik Cag bazilikasi, kentin erken Hristiyan mirasinin arkeolojik kanitini sunmaktadir. Yaklasik 51 x 24 metre olculerindeki kilisenin temellerinde bulunan Imparator I. Anastasius sikkeleri, insaatin MS 5. yuzyil sonu ile 6. yuzyil basina isaret ettigini gostermektedir. Kilise, 591'deki Avar akinlari sirasinda tahrip edilmis ve Imparator Maurikios tarafindan yeniden insa edilmis olabilir.

Dorduncu Hacli Seferi (1204) sirasinda kent ciddi zarar gormistur.

Osmanli Donemi ve Gunumuze (1453 -- bugune)

Osmanli fethinden sonra kent Eregli, sonunda Marmara Ereglisi olarak anilmistir. Modern kasaba antik alanin uzerinde iskan edilmeye devam etmektedir. Bircok antik yapi malzemesi Osmanli donemi yapilarinda yeniden kullanilmis, kasaba genelinde gorulebilen bir uygarliklar palimpsesti olusturmustur.

Baslica Yapilar

Buyuk Tiyatro

90 metre genisliginde ve 130 metre uzunlugundaki tiyatro, Trakya'nin bilinen en buyuk tiyatrosudur. Efes ve Miletos tiyatrolariyla karsilastirilabilir boyuttadir. Yarimadanin dik yamacindan yararlanarak dogal egime oyulmustur. Tahminen 10.000-15.000 seyirci kapasitesiyle hizmet vermistir. Son raporlara gore yapinin yaklasik dortte biri kazilmis; basamaklar ve oturma siralari yuzyillarin tortusu altindan kademeli olarak ortaya cikmaktadir.

Sur Duvarlari ve Tahkimat

Antik surlar tum yarimadayi cevreliyordu; kesitlerde Helenistik donemden Bizans'a kadar uzanan yapim evreleri gorulur. Antik Trakya'dan gunumuze ulasan en eksiksiz savunma hatllarindan birini temsil etmektedir.

Agora

Perinthos-Herakleia'nin sivil merkezi, pazar yeri, toplanma alani ve yonetim merkezi islevi goren buyuk bir agora icerir.

Halk Hamamlari

Birden fazla noktasinda Roma donemi hamam kompleksleri tanimlanmis olup bir eyalet baskentinden beklenen standart donatiyi yansitmaktadir.

Tapinaklar

Birden fazla tapinak temeli belgelenmistir. Kentin sikkeleri Hera, Herakles, Demeter, Apollon, Homonoia ve Tykhe kult varligina isaret etmektedir.

Gec Antik Cag Bazilikasi

1992'de kesfedilen bu erken Hristiyan kilisesi, kentin metropolitlik merkezi olarak fiziksel kanitini sunmaktadir. Yaklasik 51 x 24 metre olculerindedir.

Su Kemeri Sistemi

Roma doneminde insa edilen ve Iustinianos tarafindan restore edilen su ikmal altyapisi, kuzeydeki yuksek kaynaklardan tatli su getirmistir. Bazi bolumleri hala izlenebilir durumdadir.

Sikke ve Ekonomi

Perinthos, Arkaik donemden Roma Imparatorluk cagina kadar uzanan en kapsamli sikke serilerinden birini uretmistir. Corpus Nummorum projesi kentin sikke tipolojisini ayrintili olarak kataloglamistir.

Kentin zenginligi su kaynaklardan gelmistir:

• Propontis deniz yollari uzerindeki deniz ticareti
• Verimli Trakya hinterlanindan tarimsal urunler, ozellikle tahil
• Via Egnatia kara trafiginden alinan transit gecis ucretleri
• Antik cagda kalitesi ve bollugu ile unlu Marmara balikcilik faaliyetleri
• Yapi icin kullanilan yerel kaynaklardan tas ocakciligi

Arkeolojik Calismalar

Erken Arastirmalar

Avrupali gezginler ve arastirmacilar, 18. yuzyildan itibaren Marmara Ereglisi'ndeki gorunen kalintilari belgelemislerdir.

1992 Bazilika Kesfesi

1992'de Gec Antik Cag bazilikasinin kesfesi, alan uzerindeki akademik ilgiyi yeniden canlandirmistir.

Modern Kazilar (2021 -- gunumuze)

Sistematik arkeolojik kazilar 2021 yilinda Prof. Dr. Zeynep Kocel Erdem yonetiminde baslamistir. Bu kazilar su konulara odaklanmistir:

• Tiyatronun acilmasi ve belgelenmesi -- su ana kadar yaklasik dortte biri ortaya cikarilmistir
• Sur cevresinin haritalanmasi ve insaat evrelerinin tanimlanmasi
• Agora alani ve iliskili sivil binalarin arastirilmasi
• Roma, Bizans ve Osmanli donemlerini kapsayan seramik, cam, metal buluntular, sikkeler ve mimari heykel kayitlarinin tutulmasi
• Sahne kabartmalari ve heykellerin belgelenmesi
• Modern kasabanin altindaki yapilari haritalamak icin jeofizik arastirmalarin yurutulmesi

Koruma Zorluklari

Antik kentin buyuk olcude modern kasabanin altinda yer almasi temel zorluktur. Tiyatronun devasa boyutu gozonune alindiginda tam kazinin tamamlanmasi daha pek cok yil surekli caba gerektirecektir.

Ziyaretci Bilgileri

Ulasim

• Istanbul'dan aracla: E-5/D100 uzerinden yaklasik 2 saat.
• Edirne'den aracla: E-84 ve D100 uzerinden yaklasik 2,5 saat.
• Otobusle: Istanbul ile Tekirdag arasinda duzenli sehirlerarasi otobus seferleri; yerel dolmuslar Marmara Ereglisi'ne devam etmektedir.

Neler Gorulmeli

• Tiyatro kazi alani (aktif kazi oldugu icin erisim icin yerel muze mudurlugune danisin)
• Eski kasaba kenarindaki gorunen sur duvari bolumleri
• Kasaba genelinde daha sonraki Osmanli donemi binalarda yeniden kullanilan mimari parcalar ve yazitlar -- gorunen bir uygarliklar palimpsesti
• MO 340 savunmasini mumkun kilan stratejik konumu hissettiren yarimada topografyasi
• Yarimadanin her iki tarafindaki liman alanlari
• Bazilika alani

Ziyaret Icin En Uygun Donem

• Ilkbahar (Nisan -- Haziran) ve Sonbahar (Eylul -- Kasim): en konforlu sicakliklar ve fotograf icin en iyi isik.
• Yaz: sicak ama kiyi meltemiyle idare edilebilir; arkeoloji ile deniz kenarini birlestirmek icin hos bir ortam.
• Kis: daha sakin ancak ruzgarli ve yagisli olabilir.

Tahmini Ziyaret Suresi

Gorunen kalintilari gezmek, yarimadayi kesfetmek ve liman ortamini hissetmek icin 2 ila 4 saat ayirin. Kiyi seridindeki yerel bir balik restoranindaki yemegi de dahil edin.

Diger Alanlarla Birlesik Ziyaret

• Tekirdag kent merkezi: Bolgesel arkeolojik koleksiyonlara sahip il muzesi (30 km dogu)
• Trakya baglari: Tekirdag bolgesi onemli sarap uretim bolgelerinden biridir
• Istanbul: Sadece 2 saat doguda olup gunubirlik gezi icin uygundur

Sikca Sorulan Sorular

Kent neden iki isimle aniliyor?

Kent MO 602'de Perinthos olarak kurulmus, yaklasik MS 300'de, muhtemelen kentin baslica tanrilarindan Herakles onuruna, Herakleia olarak yeniden adlandirilmistir. Modern Turkce ad Ereglisi, ortacag Yunanca telaffuz degisimleri yoluyla Herakleia'dan turemistir.

Perinthos gercekten Byzantion'dan daha mi onemliydi?

Klasik ve erken Roma donemlerinin buyuk bolumunde evet. Perinthos ticari acisindan daha yogun, siyasi acisindan daha one cikan ve kilise hiyerarsisinde daha ustteydi. Bu durum ancak Konstantinos'un Byzantion'u MS 330'da Konstantinopolis olarak yeniden kurmasiyla kokten degismistir.

Nufus ne kadar buyuktu?

Tiyatronun boyutu ve sur duvarlarinin genisligi, Roma dorugunda belki 30.000-50.000 arasinda bir nufusa isaret etmektedir. Bu sayilar Perinthos'u antik Trakya'nin en buyuk kentlerinden biri yapmistir.

Bugun tiyatroyu gorebilir miyim?

Tiyatro aktif olarak kazilmakta olup yapinin yaklasik dortte biri ortaya cikarilmistir. Erisim kosullari mevcut kazi sezonuna baglidir. Tekirdag Muze Mudurlugune basvurun.

Perinthos'un Via Egnatia ile iliskisi nedir?

Via Egnatia, Adriyatik kiyisindan Byzantion/Konstantinopolis'e uzanan 1.000 km'yi askin buyuk Roma yoluydu. Perinthos, dogu bolumunun Marmara kiyisi rotasiyla bulistugu kilit bir duragindir. Bu konum, kentin refahi icin belirleyiciydi ve onu Roma Dogu'sunun en onemli yolundaki en onemli duraklardan biri kilmistir.

Mimari Olculer ve Teknik Detaylar

Perinthos'un anitsal yapilari, kentin antik Trakya'daki baskin konumunu yansitmaktadir:

Tiyatro Kazilari: Prof. Dr. Zeynep Koçel Erdem (Mimar Sinan Guzel Sanatlar Universitesi, Arkeoloji Bolumu) yonetiminde 5 yildir suren kazilar, 6 metrelik dolgu tabakasinin altindan tiyatroyu gun yuzune cikarmaktadir. 2024 itibariyle yapinin yaklasik dortte biri kazilmistir.

Onemli Bulgular:

• Roma donemi insan iskeleti (dolgu tabakasi icinde)
• Mermer Roma heykeli (govde parcasi)
• Athena'ya adanmis kucuk figurin
• MS 1. yuzyildan 6.-7. yuzyila kadar kullaniima isaret eden suslemeler ve seramikler
• Oturma siralarina ait basamak izleri (cavea kalintilari)

Sikke ve Numismatik Kanitlar

Perinthos'un sikke basimi, kentin ekonomik gucunu ve kulturel zenginligini dogrudan yansitmaktadir. Edith Schönert-Geiß'in kapsamli calismasi, Perinthos sikkelerinin sistematik kataloguunu olusturmustur.

Sikke Kronolojisi:

Festival Sikkeleri: Perinthos, Roma doneminde buyuk atletik ve dini festivaller duzenlemektedir. Bu festivallerin kaniti, ozel basim "agonistik" sikkelerdir. Sikkelerin arka yuzlerinde tasvir edilen yapilar (tapinak, hipodrom, tiyatro) kentin henuz kazilmamis anitsal mimarisinin gorsel kaniti niteligindedir.

Sualti Limani Kesfi (2024): Arkeologlar, Perinthos yakinlarinda antik bir sualti limanini kesfetmis olup bu bulgu, kentin en erken sakinleri ve deniz ticareti hakkinda yeni sorular gundeme getirmistir. Liman kalintilari, Perinthos'un Karadeniz-Akdeniz deniz ticaret rotasindaki kilit konumunu dogrulamaktadir.

Perinthos ve Via Egnatia Agi

Perinthos, Roma Imparatorlugu'nun dogu-bati omurgasini olusturan Via Egnatia uzerindeki en onemli duraklardan biriydi:

• Via Egnatia toplam uzunlugu: ~1.120 km (Dyrrhachium - Byzantion)
• Perinthos'un konumu: Yolun dogu ucuna yakin, Marmara kiyisi rotasi
• Mansio (konaklama istasyonu): Resmi Roma posta sistemi (cursus publicus) duragi
• Stratejik onemi: Balkanlardaki Roma legionlarinin Dogu'ya geçis noktası

Bu konum sayesinde Perinthos:

1. Ticaret vergilerinden surekli gelir elde etmistir
2. Askeri lojistik merkezi islevi gormustur
3. Imparatorluk habercileri icin zorunlu mola noktasi olmustur
4. Konstantinopolis'in 330'daki kurulusuna kadar bolgenin idari merkezi konumunu korumustur

Kaynakca ve Ileri Okuma

• Wikipedia, "Perinthus." Link
• Wikipedia, "Siege of Perinthus." Link
• The Byzantine Legacy, "Herakleia." Link
• Livius.org, "Perinthus (Marmara Ereglisi)." Link
• Anatolian Archaeology, "Perinthos - Trakya'nin en buyuk tiyatrosuna sahip antik kent." Link
• Arkeonews, "Perinthos Antik Kenti tiyatrosu gun yuzune cikarilacak." Link
• Hurriyet Daily News, "Perinthos antik tiyatrosunun dortte biri ortaya cikarildi." Link
• Perinthos Kazisi Resmi Web Sitesi. Link
• Corpus Nummorum, "Perinthos Sikke Tipolojisi." Link
• Kultur Portali, "Perinthos Antik Kenti." Link
• Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica, Kitap XVI (Perinthos kusatmasi)
• Procopius, De Aedificiis (Iustinianos restorasyonlari)