Kitanaura, Antalya'nin Kumluca ilcesine bagli Saraycik koyu yakinlarinda, sarp bir tepe uzerinde konumlanan antik bir Likya kentidir. Hicbir antik yazarca anilmamis olan kent, kalintilari 1842'de Spratt ve Forbes tarafindan ilk kez gorulmesine ragmen 150 yildan fazla kimliksiz kalmistir. Adi, ancak 1998'de Antalya Muzesi'ndeki sikkelerin incelenmesi ve Patara'da bulunan Miliarium Lyciae mil tasindaki kaydin eslesmesiyle ortaya cikmistir. 2004--2007 yillari arasinda Akdeniz Universitesi'nden Prof. Nevzat Cevik tarafindan ayrintili yuzey arastirmasi yapilan Kitanaura, guney Kucuk Asya'daki en iyi korunmus heroik mezarlardan biri olan anitsal Trokondas II Heroonu ve 51 lahitten olusan dikkate deger nekropolisuyle one cikmaktadir. Alan, Likya'nin en otantik ve en az ziyaret edilen antik kentlerinden biri olmaya devam etmekte ve gercek bir arkeolojik kesfes deneyimi sunmaktadir.
- Kitanaura Neden Onemli
- Cografya ve Konum
- Tarihsel Zaman Cizelgesi
- Onemli Yapilar
- Trokondas II Heroonu
- Nekropol
- Arkeolojik Calismalar
- Ziyaret Bilgileri
- Sikca Sorulan Sorular
- Kaynaklar
Kitanaura Neden Onemli
-
Isimsizliktan kurtarilan bir kent: Xanthos veya Myra gibi unlu Likya sehirlerinin aksine, Kitanaura hicbir antik kaynakta gecmez -- ne Strabon'da, ne Plinius'ta, ne de baska bir cografyaci veya tarihcide. Kimliginin belirlenmesi tamamen arkeolojik dedektiflik sayesinde -- sikkeler, bir Roma mil tasi ve sistematik yuzey arastirmasiyla -- gerceklesmistir. Bu durum, modern arkeolojinin edebi gelelengin tamamen ihmal ettigi tarihleri nasil geri kazanabileceginin dikkate deger bir ornegini sunmaktadir.
-
Trokondas II Heroonu: Askeri ve mitolojik sahneler iceren kabartma panolariyla donatilmis bu anitsal mezar, buyuk kentler disindaki Likya cenaze mimarisinin en etkileyici orneklerinden biridir. Tasiradaki Likya elitlerinin basarilarini anitsal sanat araciligiyla nasil temsil ettigine dair kritik kanitlar sunmaktadir.
-
Bozulmamis nekropol: Nispeten kucuk bir alanda 51 lahit ve dort exedra tipi mezar barindiran Kitanaura nekropolu, bircok yuzyil boyunca Likya gomme geleneklerinin oldukca eksiksiz bir tablosunu cizmektedir. Basit tas tabutlardan zengin bezemeye sahip lahitlere uzanan yelpaze, kucuk bir Likya toplumunun tum sosyal hiyerarsisini yansitmaktadir.
-
Bin yil boyunca gelisen savunma mimarisi: Helenistik'ten Bizans'a uzanan kent surlari ve akropolisin Bizans kastrumuna donusturulmesi, kucuk bir dag yerlesiminin bin yil boyunca degisen askeri tehditler ve teknolojilere karsi savunmasini nasil uyarladigini gostermektedir.
-
Kesfedilmemis bir deneyim: Kitanaura, Likya'nin en az ziyaret edilen antik kentlerinden biri olmaya devam etmektedir. Bilet gisesi, ziyaretci merkezi veya modern tesis bulunmayan bu alan, Olympos veya Phaselis gibi turistik alanlarin tam tersine, kalabaliksiz ve otantik bir arkeolojik deneyim sunar. Buraya ulasmak icin caba gosteren ziyaretciler, Akdeniz arkeolojik alanlarinin artik nadiren sunabilecegi bir kesfes duygusuyla odullendirilirler.
-
Likya Birligi uyeliginin dogrulanmasi: Kitanaura'nin Patara'daki Miliarium Lyciae mil tasi uzerinde yer almasi, bu kucuk dag kentinin bile, antik dunyanin temsilci hukumet konusundaki en gelismis deneylerinden biri olan Likya federal sisteminin taninmis bir uyesi oldugunu dogrulamaktadir.
Cografya ve Konum
Kitanaura, Likya cografyasini belirleyen Toros silsilesinin bati kolu olan Bey Daglari'nda, etkileyici bir tepe konumunda yer almaktadir. Alan, Antalya kiyi ovasindaki pazar kasabasi Kumluca'nin kuzeybatisinda, dogal savunma avantajlari saglayan ancak ulasilmasi onemli caba gerektiren bir yukseltide bulunmaktadir.
Akropol, dogu-bati yonunde uzanan bir tepenin uzerinde oturmaktadir. Bati ve kuzey taraflari dik sekilde dusen sarp kaya yamaclariyla korunmakta olup kenti bu yonlerden dogal olarak alinmaz kilmaktadir. Surlar guneybatidan baslatilarak dogu ve kuzey kanatlarini cevreler, doanin kendi engel saglamadigi yerlerde savunma hattini tamamlar.
Arazi, ic Likya'nin tipik ozelliklerini tasir:
- Mersin, sakiz, kekik ve biberiye dahil Akdeniz makisi ile kapli kayalik kirectas yamaclari
- Asagidaki vadilerde, daha yagisli aylarda su saglayan mevsimsel dereler (yazin cogu kuru)
- Daha yavas egimli yamaclarda, antik sakinlerin tepe yamaklarini sistematik olarak isledigini gosteren teraslanmis tarim arazisi
- Daha yuksek kotimlarda insaat ve yakit icin kereste saglayan cam ve sedir ormanlari
"Kitanaura" adi Likya dilinden turemis olabilir ve muhtemelen "Kucuk Sehir" anlamina gelmektedir. Modern koy adi olan Saraycik ("Kucuk Saray"), yukardaki tepede gorulen anitsal kalintilarin halk bellegindeki yankilari olabilir.
Akropolden, Akdeniz kiyisina dogru cevredeki dag peyzajinin goruntuleri uzanmakta olup hem yaklasan guzergahlar uzerinde stratejik gozetleme imkani hem de biyuleyici bir dogal panorama saglamaktadir. Acik havalarda, guneyde Akdeniz'in mavi cizgisi gorulebilirken kuzey ve batida Bey Daglari'nin engebeli zirveleri yukselir.
Guneyden antik kente yaklasan yol, akropole ulasmadan once nekropolun icinden gecer; bu, antik ziyaretcilerin canli kente girmeden once lahitler ve Trokondas'in heroonu arasinda yuruyecegi anlamina gelir -- oluleri topluluk esiginin gorsel muhafizlari olarak tutan, Likya sehir planlamasinda yaygin bir duzenleme.
Tarihsel Zaman Cizelgesi
Helenistik Donem (MO 3.--1. yuzyil)
Kitanaura'nin tanimlanabilen en erken evresi Helenistik doneme aittir. Kent surlarinin ilk asamasi, Likya savunma mimarisinin karakteristigi olan poligonal duvarclik teknigiyle bu donemde insa edilmistir. Yerlesim, muhtemelen dag gecitlerini ve yerel tarimsal araziyi kontrol eden kucuk bir tahkimli topluluk olarak islemistir.
Bu donemde Likya, Ptolemaioslar ve Seleukoslar arasinda cekisme konusu olmus, ardindan antik dunyanin en erken ve en begenilen federal sistemlerinden biri olan Likya Birligi araciligiyla bir olcude bagimsizlik kazanmistir. Strabon tarafindan adaleti ve organizasyonu icin ovulen Birlik, uye kentlerin boyutlariyla orantili olarak temsilciler gondermesine olanak taniyordu. Kitanaura'nin Birlik ile iliskisi, 1993'te Patara'da kazilan Miliarium Lyciae uzerinde yer almasiyla dogrulanmaktadir.
Likya Birligi, uye kentlere buyukluklerine gore bir, iki veya uc oy hakki veriyordu. Kucuk bir yerlesim olarak Kitanaura muhtemelen tek oy hakkina sahipti, ancak dahil edilmesi, mutevazi dag topluluklarinin bile bu gelismis federal yonetim sistemine katildigini gostermektedir.
Roma Donemi (MO 1. yuzyil -- MS 4. yuzyil)
Roma yonetimi altinda Kitanaura, en buyuk anitsal insaat donemini yasamistir. Trokondas II Heroonu, Likya'daki Roma imparatorluk refah doneminin dorugunda, MS 2. yuzyilin 2. ila 4. on yillari arasinda (yaklasik MS 120-140) dikilmistir. Hamam-gymnasium kompleksi en gec 2. yuzyilda insa edilmis ve nekropol hem Likya hem de Roma stillerinde yeni lahitlerle onemli olcude genislemistir.
Kent bu donemde kendi sikkelerini basmistir; bunlardan ornekler 1998'de Antalya Muzesi koleksiyonunda tespit edilmis -- 150 yillik bilinmezligin ardindan alanin kimliginin belirlenmesini saglayan anahtar bulgudur.
Roma donemi altyapisi sunlari icermistir:
- Yedi birim ve atletik egitim icin bir palaestradan olusan hamam-gymnasium kompleksi
- Roma insaat tekniklerini iceren genisletilmis surlar
- Heroon ve bagli cenaze alani
- Akropolisin guneyinde ve batisinda konut yapilari
- Yerlesimi bolgesel ulasim agina baglayan yol sistemi
Roma donemi, bu kucuk dag kentinin bile Roma Dogusu'nun 2. yuzyildaki genel refah ve anitsal insaat kulturune katildigi, Kitanaura'nin gelisiminin doruk noktasidir.
Bizans Donemi (MS 5.--7. yuzyil)
Bizans doneminde Kitanaura onemli bir donusum gecirmistir. Akropol uzerinde MS 5. veya 6. yuzyildan bir kilise insa edilmis, tepe fonksiyonunu laik yonetim merkezinden Hristiyan ibadet mekanina donusturmustur. Tepe ayni zamanda guclendirilen savunma yapilariyla bir kastruma donusturulmus; bu durum, Arap akinlarinin Akdeniz kiyisini ve ic Likya'yi tehdit ettigi donemin artan guvenlik kaygilarini yansitmaktadir.
Kent surlarinin son evresi bu doneme ait olup alandaki son buyuk insaat cabasini temsil etmektedir.
Terk Edilis
Pek cok ic Likya yerlesimi gibi Kitanaura da nufusun kiyisal kasabalara ve daha buyuk merkezlere yogunlasmasiyla birlikte zamanla terk edilmistir. Terk tarihinin kesin olarak belirlenmesi gucdur ancak muhtemelen 7. yuzyildan sonra, Arap akinlari, veba ve ekonomik bozulmanin Likya ic kesimlerinde yaygin nufus azalmasina neden oldugu bir donemde gerceklesmistir.
Terk edildikten sonra alan kademeli olarak dag bitki ortusu tarafindan yeniden kaplanmis; surlari ve lahitleri bin yili askin sure boyunca camlarin arasinda sessizce ayakta kalarak 19. yuzyilda Avrupali kesiflerin yeniden kesfetmesini beklemistir.
Onemli Yapilar
Akropol
Akropol, dogu-bati tepesini taclandirmakta ve hem savunma cekirdegi hem de kentin idari-dini merkezi islevi gormektedir:
- Bati ve kuzey taraflarda asilmaz koruma saglayan dogal kaya savunmalari
- Guneybatidan doguya ve kuzeye uzanan, savunma cerevresini tamamlayan surlar
- Zirvede daha onceki laik yapilarin yerini alan Bizans kilisesi (MS 5.--6. yuzyil)
- Onceki duvarlari yeni insaat teknikleriyle pekistiren Bizans donemi kastrum tahkimatlari
- Olasi idari binalar dahil kapaliu alandaki konut ve kamusal yapi kalintilari
Kent Surlari
Kitanaura tahkimatlari en az uc buyuk evreden gecmistir:
- Helenistik evre: Her tasin komsularina uyacak sekilde bireysel olarak bicimlendirildiigi, dikkate deger kararlilikta bir iclice yapioluusturan poligonal duvarclik surlari
- Roma evresi: Daha duzenli sira duvarciligi dahil yeni insaat teknikleri iceren genisletilmis ve guclendirilen surlar
- Bizans evresi: Son takviye ve akropolisin kastruma donusturulmesi
Hamam-Gymnasium Kompleksi
Akropol disinda yer alan hamam-gymnasium kompleksi buyuk olasilikla en gec MS 2. yuzyilda insa edilmistir:
- Yedi ayri islevsel birim (muhtemelen frigidarium, tepidarium, caldarium ve firin odalari dahil servis birimleri)
- Atletik egitim ve sosyal toplanma icin bir palaestra (egzersiz avlusu)
- Sicak hava dolasimi icin yukseltilmis dosemeler ve duvar kanallariyla Roma hamam mimarisinin tipik hipokaust isitma sistemi kanitlari
Bu kompleks, topluluk icin sosyal bir merkez islevi gormis; Patara veya Myra gibi buyuk Likya kentlerindeki buyuk hamam-gymnasium komplekslerinin kucuk olcekli bir versiyonu olup boyle kucuk bir yerlesimde bulunmasi, Roma sivil kulturunun imparatorlugun en ucra koselerine bile ne denli nufuz ettigini gostermektedir.
Trokondas II Heroonu
Kitanaura'nin en unlu yapisi, kente giren yolun uzerindeki yamacta dikilen Trokondas II Heroonudur. Guney Kucuk Asya'daki en iyi korunmus heroalardan biri kabul edilen bu yapi, tasiradaki Likya'da elit kultur hakkinda essiz gorusler sunmaktadir.
Mimari
Heroon, Likya'nin en kutlanan anitlarindan biri olan Limyra'daki Perikle Heroonunu andiran bir tapinak formlu tasarima sahiptir. Dikdortgen yapi yaklasik 8,35 x 7,2 metre olculerindedir. Sutun, saclak ve alinlik gibi mimari ogeler, olunun statusunu faniden kahramana yukseltmek icin kasitli olarak kutsal mimariyi cagiristirmaktadir.
Yapi, kente yaklasim yolu boyunca gorunurlugunu ve onenesini artiran yukseltilmis bir podium uzerinde durmaktadir. Guneyden Kitanaura'ya varanlar, karsilastiklari ilk anitsal yapilardan biri olarak heroonu gorecek ve Trokondas ailesinin gucu ve prestiji hakkinda kalici bir izlenim edineceklerdi.
Yazit
Mezar cephesinde bulunan yazita gore anit, Atteous'un torunu, Trokondas'in oglu Trokondas tarafindan kendisi icin yaptirtilmistir. Trokondas aile adi tipik olarak Likya kokenlidir ve Greko-Romen kulturel asimilasyondan ziyade yerel elit kimligine isaret etmektedir. Bu onemlidir: Likya'nin buyuk olcude Helenlestiigi MS 2. yuzyilda bile Kitanaura'nin onder ailesi Likya diline koklerini dayandiran bir ad koruyarak Yunan oncesi Anadolu gelenekleriyle surekliligi ilan etmektedir.
Kabartma Susleme
Heroonun disi, sunlari betimleyen oyulmus kabartma bloklariyla suslenmiistir:
- Askeri sahneler: Muhtemelen haminin gercek veya idealize edilmis savas basarilarini temsil eden savas halindeki savascilar. Bu sahneler Kitanaura elitinin statusunu askeri hizmetten elde ettigini dusundurmektedir.
- Mitolojik sahneler: Likya ve Helenistik kulturel geleneklerin harmanlanmasini gosteren Yunan mitolojisinden figurler
- Simgesel motifler: Celenk, kalkan ve silahlar dahil kahramanlik statusu ve olum sonrasi yasam ile iliskili ogeler
Tarihleme
Son donem arastirmalari, heroonun insasini Likya'daki Roma refah doneminin zirvesine denk gelen MS 2. yuzyilin 2. ila 4. on yillarina (yaklasik MS 120--140) yerlestirmistir.
Nekropol
Kitanaura nekropolu, yerlesimin cevresindeki yamaclara, kente yaklasan yollar boyunca yogunlasarak yayilmis olup sunlari icerir:
- 51 lahit: Ozgun Likya sivri kapakli stilde (karakteristik ogival kivisli) ve Roma donemi duz kapakli varyantlarinda tas tabutlar
- 4 exedra tipi mezar: Cenaze sohbetleri ve anma torenleri icin oturma yeri saglayan yari dairesel bankli mezarlar
- Kaya mezarlari: Kuzey ve bati yamaclardaki kaya yuzlerine oyulmus
- Basit cukur mezarlar: Genel nufus icin daha mutevazi gomutler
Lahitler, sade tabutlardan kabartma panolar, cicek celenkleri, boga basi kabartmalari ve yazitlarla ince islenmis orneklere kadar degisen susleme duzeyleri sergilemektedir.
Nekropolun dagilim duzeni tipik Likya uygulamasini izler: mezarlar kente yaklasan yollar boyunca yerlestirilir ve bir yolcu veya sakin Kitanaura'ya her giris cikis yaptiginda olulerin arasinda yuryerek yasayanlar ile atalari arasindaki bagi surdurmustir.
Arkeolojik Calismalar
Erken Kesif (1842)
Saraycik'taki kalintilar ilk kez 1842'de Ingiliz kasifler T.A.B. Spratt ve Edward Forbes tarafindan Travels in Lycia, Milyas, and the Cibyratis adli yayin programi kapsamindaki Likya arastirmalari sirasinda kayit altina alinmistir. Ancak antik kentin kimligini belirleyememislerdir. Sonraki 150 yil boyunca kalintilar akademik literaturde tanimlanamadan yalnizca "Saraycik yakinlarindaki antik alan" olarak bilinmistir.
Kimliklendirme (1998)
Bulus, 1998'de Antalya Muzesi koleksiyonundaki sikkelerin incelenmesi sirasinda "Kitanaura" adini tasiyan orneklerin ortaya cikmasiyla gerceklesmistir. Bu bulgu, 1993'te Patara'da Prof. Havva Iskan-Isik tarafindan kazilan ve Likya kentleri arasindaki mesafeleri listeleyen Miliarium Lyciae Roma mil tasiyla karsilastirildikgindemil tasindaki mesafe Saraycik'in bilinen kentlere gore konumuyla eslesmis ve kimlik dogrulanmistir.
Bu, Likya calismalarinda onemli bir andir: edebi kayitta tamamen bulunmayan bir antik kent, yalnizca numizmatik ve epigrafik kanitlarin birlestirilmesiyle tanimlanmistir.
Sistematik Yuzey Arastirmasi (2004--2007)
2004--2007 yillari arasinda Akdeniz Universitesi'nden Prof. Nevzat Cevik liderligindeki bir ekip tarafindan ayrintili bir arkeolojik yuzey arastirmasi gerceklestirilmistir:
- Modern olcum ekipmanlari kullanilarak tum gorunur yapilarin kapsamli haritalanmasi
- Nekropolde her anitin olcumu, fotograflanmasi ve cizimi dahil 51 lahitin dokumantasyonu
- Heroon, surlar, hamam kompleksi ve kilisenin mimari analizi
- Yerlesim evrelerinin tarihlendirilmesi icin seramik ve numizmatik kanitlar
- Heroon uzerindeki kabartma heykellerin fotografik ve cizim dokumantasyonu
- Alanin anitlari ve koruma durumlarinin eksiksiz bir envanteri
Ziyaret Bilgileri
Konum: Saraycik koyu yakini, Kumluca'nin kuzeybatisi, Antalya ili. Alan, kiyisal ovanin uzerindeki daglarda, deniz seviyesinden onemli bir yukseklikte.
Ulasim:
- Kumluca'dan: Saraycik koyune dogru kuzeybatiya surun (yaklasik 20--25 km). Son bolum yer yer bozuk olabilen toprak/stabilize yol gerektirir.
- Antalya'dan: D400 otoyolunu guneybatiya Kumluca'ya kadar izleyin (yaklasik 100 km), ardindan yerel yollarla Saraycik'a ulasin.
- Son yaklasim icin makul yer yuksekligine sahip bir arac onerilir. Standart araclar kuru kosullarda genellikle idare edebilir ancak kista veya yagmur sonrasinda 4x4 tavsiye edilir.
- Alana toplu tasima bulunmamaktadir; ozel arac zorunludur.
En Uygun Ziyaret Zamani:
- Ilkbahar (Nisan--Haziran): Dag yamaclari yaban cicekleriyle kapli, isilk orta seviyede, mukemmel gorus. Ideal mevsim.
- Sonbahar (Eylul--Kasim): Rahat hava, fotograf icin altin rengi isik
- Yaz mumkun ancak cok sicak; erken sabah ziyaretleri sart. Sabah 08:00'den once baslayin.
- Kis, dag yukseltisinde yagmur, soguk ve potansiyel olarak camurlu erisim yollari getirebilir.
Sure:
- Standart ziyaret (akropol, heroon, nekropol yuruyusu): 1,5--2,5 saat
- Fotografli ve kapsamli kesfes: 3--4 saat
- Dag yollarindaki surus icin ek sure ayirin (Kumluca'dan 30-45 dakika)
Yaninda Getirin:
- Saglam yuruyus ayakkabilari (sart -- arazi kayalik, engebeli ve yer yer dik)
- Kisi basina en az 1,5 litre su (yazin daha fazla)
- Gunes korunmasi (sapka, gunes kremi) -- bazi alanlarda sinirli agac ortusu
- Kaya mezarlarini incelemek icin el feneri
- Atistirmalik -- alanda veya yakininda hicbir tesis yok
- Heroon uzerindeki kabartma ayrintilarini belgelemek icin iyi zum kabiliyetli kamera
Onemli Notlar:
- Kitanaura'da bilet gisesi, ziyaretci merkezi veya tesis bulunmamaktadir
- Alan korumasiz ve citsizdir -- ozellikle akropolisin kuzey ve bati taraflarindaki kaya kenarlarinda buyuk dikkat gosterin
- Dag ortaminda cep telefonu cekimi sinirli veya yok olabilir
- Ozellikle yalniz seyahat ediyorsaniz ziyaret planlarinizi birine bildirin
- Arkeolojik kalintilara saygi gosterin -- lahitlere, surlara veya heroon yapisina tirmanmayin
Yakin Cevre:
- Olympos (antik kent ve plaj, yaklasik 40 km guneydogu) -- dramatik Likya kenti ve Yanartaas'in ebedi alevleri
- Phaselis (yaklasik 55 km dogu) -- uc liman ve cam golgeli kalintilar
- Limyra (yaklasik 30 km kuzeydogu) -- Likya kahramanca mimarisi uzerine yuzyillar arasi karsilastirma icin Perikle Heroonu ile Trokondas'in mezarini kiyaslayin
- Arykanda (yaklasik 45 km kuzey) -- daglardaki gorkemli terasli Likya kenti
- Myra ve Noel Baba Kilisesi, Demre (yaklasik 60 km guneybati) -- kaya mezarlari ve Bizans mirasi
Sikca Sorulan Sorular
Kitanaura neden diger Likya kentlerine gore bu kadar bilinmiyor?
Cunku hicbir antik yazar onu anmamistir. Xanthos, Patara ve Myra gibi kentler Yunan ve Roma edebi kaynaklarinda tekrar tekrar gecer ve dogal olarak daha fazla modern ilgi ceker. Kitanaura yalnizca 1998'de arkeolojik kanitlar araciligiyla tanimlanmis ve resmi olarak hic kazilmamis -- yalnizca yuzey arastirmasi yapilmistir. Dag uzakligi da onu standart turist guzergahlarindan uzak tutmaktadir.
Trokondas Heroonu ayakta mi?
Heroon kismen yikilmis bir durumda korunmaktadir. Alt duvarlar ve kabartma suslemesinin buyuk bolumu ayaktadir ancak ust yapi (cati, alinlik) cokmistur. Yapinin orijinal tasarimini ve heykeltrasilik programinin kalitesini takdir etmeye yetecek kadar korunmustur. Ayakta kalan bloklar uzerindeki kabartmalar hala acikca okunabilir ve tirmanisi degerli kilar.
Kitanaura'da kac kisi yasiyordu?
Kesin bir nufus tahmini mevcut degildir ancak yerlesim alani, nekropol buyuklugu ve benzer Likya kentleriyle karsilastirma temelinde, Roma donemindeki zirve nufusunun 500 ila 1.500 kisi arasinda oldugu tahmin edilmektedir. Bu her standarda gore kucuk bir topluluktu ve bu durum anitsal mimarisini daha da etkileyici kilmaktadir.
Kitanaura ile Likya Birligi arasindaki baglanti nedir?
Kitanaura, Patara'dan gelen ve Likya Birligi kentlerini ve aralarindaki mesafeleri listeleyen Miliarium Lyciae uzerinde yer almaktadir. Montesquieu ve Amerikan Kurucu Babalari tarafindan temsili hukumet modeli olarak ovulen Likya Birligi, karar alma sureclerine kucuk yerlesimleri bile dahil etmistir.
Kitanaura'dan muzede eser var mi?
Kitanaura'ya ait sikkeler Antalya Muzesi koleksiyonunda bulunmaktadir. Heroonun kabartma bloklari alanda yerinde (in situ), dogal kosullara maruz olarak kalmaktadir.
Mimari Olculer ve Teknik Detaylar
Kitanaura'nin anitsal yapilari, kucuk bir dag toplulugu icin sasiirtici bir mimari hirs gostermektedir:
| Yapi | Olcu | Ozellik |
|---|---|---|
| Trokondas Heroonu | 8.35 x 7.2 m (taban) | Dikdortgen, doguya (akropole) bakan giris |
| Akropol | Tepe zirvesi, ~540 m rakım | Dogal kaya savunmasi + yapay tahkim |
| Nekropol | Kent girisi yol boyunca | Farkli tiplerde kaya mezarlari |
| Sur Duvarlari | Parcali koruma | Poligonal ve duzgun kesim bolumleri |
Trokondas II Heroonu Detaylari:
- Plan: 8.35 x 7.2 m dikdortgen taban
- Giris yonu: Dogu (akropole bakan)
- Konum: Kent girisi yolunun yukarisindaki yamac
- Kabartmalar: Savasa, av sahnelerine ve mitolojik konulara ait figürratif paneller
- Tarih: MS 2. yuzyilin 2.-4. on yili (yazit analizine dayanarak)
- Korunma: Alt duvarlar ve kabartma suslemesinin buyuk bolumu ayakta; ust yapi (cati, alinlik) cokmis
Sikke Kaniti ve Kent Tanimlama
Kitanaura'nin lokalizasyonu, sikke bulgulari ve Patara Yol Aniti'nin birlesik kaniti ile 1998'de kesinlesmistir:
Sikke Ozellikleri:
- 1990'larda Saraycik ve cevresiinde bulunan sikkeler Kitanaura darphane isareti tasimaktadir
- Roma donemi bronz basimlar
- Sikkeler Antalya Muzesi koleksiyonunda muhafaza edilmektedir
- Kentin Likya Birligi uyesi olarak sikke basma hakkina sahip oldugunu dogrulamaktadir
Patara Miliarium Lyciae:
- Patara'dan gelen Roma donemi yol aniti
- Likya Birligi kentlerini ve aralarindaki mesafeleri listeler
- Kitanaura'nin adi ve diger kentlere uzakligi kayitlidir
- Kentin resmi Likya Birligi uyeliginin epiigrafik kaniti
Nevzat Cevik Yuzey Arastirmasi (2004-2007)
Kitanaura'nin sistematik belgellenmesi, Akdeniz Universitesi'nden Prof. Dr. Nevzat Cevik yonetiminde gerceklestirilmistir:
| Yil | Calisma | Katki |
|---|---|---|
| 2004-2005 | Ilk detayli yuzey taramasi | Kentsel plan haritalama |
| 2006-2007 | Devam eden belgeleme | Heroon, nekropol, akropol detaylari |
Arastirma Sonuclari:
- Yerlesim alaninin boyutu ve sinirlarinin belirlenmesi
- Nekropol tiplerinin (kaya mezari, lahit, oda mezar) siniflandirilmasi
- Trokondas Heroonu'nun detayli mimari belgelenmesi
- Akropol savunma sisteminin haritalanmasi
- Nufus tahmini: doruk doneminde 500-1.500 kisi
Onem: Kitanaura, kazilmamis bir Likya kentinin ne kadar bilgi verebilecegini gosteren ornek nitelliginde bir yuzey arastirmasi basarisidir. Resmi kazi yapilmamis olmasina ragmen Cevik'in calismalari kenti uluslararasi literature kazandirmistir.
Trokondas Heroonu: Siyasi ve Kulturel Baglam
Heroon, yalnizca bir cenaze aniti degil ayni zamanda siyasi bir bildiridir:
- Trokondas II: Yerel bir hanedan uyesi / toprak sahibi elit
- "Heroon" kavrami: Tanrilastirilmis olunun (heros) onuruna insa edilen anit -- kent kurucusu veya buyuk hayirsever
- Kabartma programi: Sahibinin erdemlerini (andreia = yiigitlik, aristeia = mucize basarillar) gorsel olarak ilan eder
- Kamusal isslev: Kurban sunumu ve anma torenleri icin kullanilan acik alan
- Tarihleme tartismasi: Son calismalar (2024 revize tarihleme) yapinin MS 2. yuzyilin 2.-4. on yilina ait oldugunu ileri surmustur
Likya-Pisidya Sinir Bolgesi: Kitanaura, Likya ve Pisidya kultur bolgeleri arasindaki gecis kuuaginda yer almaktadir. Heroon'un mimari uslup ve kabartma ikonografisi, her iki gelenekten unsurlar tasimakta ve bolgenin karma kulturel kimligini yansitmaktadir.
Kaynaklar
- Vikipedi -- Kitanaura
- Lycian Monuments -- Kitanaura
- ArticHaeology -- Kitanaura / Likya
- Cevik, N. (2004--2007). Kitanaura yuzey arastirma raporlari, Akdeniz Universitesi.
- "The Heroon of Trokondas the Second at Kitanaura: Revised Dating" -- Actual Problems of Theory and History of Art. Link
- Cairn.info -- L'heroon de Trokondas a Kitanaura. Link
- TripAdvisor -- Kitanaura Antik Kenti
- Spratt, T.A.B. & Forbes, E. (1847). Travels in Lycia, Milyas, and the Cibyratis. Londra.



