Miletos (Milet) Antik Kenti – Didim, Aydın
Miletos Antik Kenti, Aydın ilinin Didim ilçesi Balat köyü yakınlarında, tarihsel olarak Büyük Menderes Nehri’nin (Maiandros) ağzına hâkim bir konumda yer alır. Antik çağda İyonya’nın en önemli liman kentlerinden biri olan Milet’in dört ayrı limanı olduğu, ancak Büyük Menderes’in getirdiği alüvyonlar nedeniyle zamanla kıyı çizgisinin çekilmesi sonucu bugün denizden yaklaşık 10 km içeride kaldığı bilinir.
(Kaynak: Aydın İl Kültür ve Turizm Md. – “Milet”; Vikipedi – “Milet”) :contentReference[oaicite:0]{index=0}
Milet’te ilk yerleşim, MÖ 2. binyılın ortalarından itibaren Myken (Miken) kolonisi ile başlar; daha sonra Atina Kralı Kodros’un oğlu Neleus önderliğinde gelen İonialılar tarafından yeniden kurulmuş ve on iki İyon kentinden biri hâline gelmiştir. Kent, özellikle MÖ 7. ve 6. yüzyıllarda Ege, Karadeniz ve Doğu Akdeniz’e kurduğu çok sayıdaki koloni sayesinde büyük bir zenginliğe ulaşmış; bu dönemde “uygarlığın, sanatın ve bilimin başkenti” ve “filozoflar şehri” olarak anılmıştır.
(Kaynak: Aydın İl Kültür ve Turizm Md. – “Milet”; DidiM Portal – “Milet Antik Kenti Rehberi”) :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Milet, başta Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes olmak üzere, doğa felsefesinin ve bilimsel düşüncenin öncüsü kabul edilen Milesian okulunun filozoflarına, ayrıca “ızgara planlı kent” düzenini sistemleştiren şehir plancısı Hippodamos’a ev sahipliği yapmıştır. Kentin sur içi yerleşimi, doğu–batı ve kuzey–güney doğrultusunda kesişen caddelerden oluşan, sonradan “Hippodamos planı” olarak ünlenecek ızgara plana göre düzenlenmiş; bu plan, Hellenistik ve Roma döneminde birçok kent için model olmuştur.
(Kaynak: Vikipedi – “Milet”; Turkish Archaeological News – “Miletus — The Birthplace of Western Philosophy?”; Wikipedia (EN) – “Hippodamus of Miletus”) :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Bugün Milet’te yüzeyde görülen kalıntıların büyük bölümü Helenistik, Roma, Doğu Roma (Bizans) ve Türk dönemlerine aittir. Başlıca yapılar arasında anıtsal tiyatro, tiyatronun arkasındaki kale (bizans sur takviyeleri), bouleuterion (meclis binası), güney agora, Faustina Hamamı, gymnasion, İon stoası, liman anıtları, Bizans dönemine ait hamam ve kiliseler ile Türk dönemine ait İlyas Bey Camii ve külliyesi, hamam ve kervansaray kalıntıları sayılabilir.
(Kaynak: Kültür Portalı – “Milet Ören Yeri”; muze.gov.tr – “Milet Örenyeri”) :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Milet Antik Kenti’nin hemen karşısında yer alan Milet Müzesi, yalnızca Milet’ten değil, aynı zamanda Priene ve Didim Apollon Tapınağı’ndan gelen buluntularla da bölgenin tarihine ışık tutar; kent sembolü olan aslan heykelleri, yazıtlar, mimari parçalar, lahitler, sikkeler ve günlük yaşam eşyaları burada sergilenmektedir.
(Kaynak: Aydın İl Kültür ve Turizm Md. – “Milet Müzesi”; Güney Ege Tanıtım Portalı – “Milet Müzesi”) :contentReference[oaicite:4]{index=4}