Hattuşa (Hattusa) – Boğazkale, Çorum
Hattuşa, M.Ö. 17. ve 13. yüzyıllar arasında Anadolu'nun ilk büyük imparatorluğu olan Hitit İmparatorluğu'nun başkentidir. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan kent, sanat, mimari ve diplomasi alanındaki gelişmişliğiyle "Bin Tanrılı Şehir" olarak anılır. Tarihin ilk yazılı barış antlaşması olan Kadeş Antlaşması'nın kil tabletleri burada bulunmuştur.
Tarihçe Hattiler tarafından kurulan yerleşim, Hitit Kralı I. Hattuşili tarafından başkent ilan edilmiştir. M.Ö. 1200'lerde "Deniz Kavimleri" göçleri ve iç karışıklıklar sonucu yıkılmıştır. Kent, Aşağı Şehir (sivil yerleşim ve Büyük Tapınak) ve Yukarı Şehir (kutsal alanlar ve surlar) olarak ikiye ayrılır.
Öne Çıkan Yapılar
- Aslanlı Kapı: M.Ö. 14. yüzyıla tarihlenen, kentin en ünlü giriş kapısıdır. Kapının iki yanındaki kükreyen aslan heykelleri, kenti kötülüklerden korumak amacıyla yapılmıştır.
- Yerkapı ve Sfenksli Kapı: Kentin güney ucunda, savunma amaçlı yapılmış yapay bir toprak set (piramidal yapı) bulunur. Bu setin altında 71 metre uzunluğunda bir tünel (potern) ve üzerinde sfenkslerle süslü bir kapı yer alır.
- Büyük Tapınak (1 No'lu Tapınak): Fırtına Tanrısı Teşup ve Güneş Tanrıçası Arinna'ya adanmış, kentin en büyük dini kompleksidir. İçinde ekonomik arşivlerin saklandığı depolar bulunur.
- Yazılıkaya Açık Hava Tapınağı: Kente 2 km mesafede, doğal kayalıkların arasına gizlenmiş kutsal alandır. Kayalara oyulmuş 90'dan fazla tanrı ve tanrıça kabartması, Hitit panteonunu ve yeni yıl kutlamalarını betimler.
- Kral Kapı: Savaşçı bir tanrı kabartmasının (orijinali Ankara'da müzede) bulunduğu kapı.
Kaynaklar
- UNESCO Dünya Mirası Listesi
- Alman Arkeoloji Enstitüsü
- Vikipedi – Hattuşaş