Antandros Antik Kenti (Edremit, Balıkesir)
Antandros Antik Kenti, Balıkesir’in Edremit ilçesine bağlı Altınoluk Mahallesi sınırları içinde, Edremit Körfezi’nin kuzey kıyısında, Kaz Dağı’nın (İda) güney eteklerindeki 215 m rakımlı Kaletaşı Tepesi’nin zirve ve batı yamaçlarına kurulmuş önemli bir Troas kentidir. Altınoluk’un yaklaşık 2–2,5 km doğusunda, denize hâkim bir teras üzerinde yer alır ve hem Mysia ile Troas arasında uzanan kara yolunu hem de Kuzey Ege deniz ticaretini kontrol eden stratejik bir konuma sahiptir.
(Kaynak: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Antandros (Edremit–Altınoluk) Antik Kenti
Antandros Derneği – Antandros Antik Kenti
Balıkesir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Antandros)
Antik yazarlara göre Antandros’un kuruluşu oldukça eskidir. Alkaios kenti bir Leleg yerleşimi, Herodotos bir Pelasg kenti, Thukydides ise bir Aiol kolonisi olarak aktarır; bazı gelenekler ise kentin tarihini Troia Savaşı’ndan öncesine kadar götürür. Arkeolojik buluntular, özellikle seramikler ve mezar tipleri, Antandros’ta yerleşimin en az MÖ 8–7. yüzyıllara kadar indiğini göstermektedir. Kaz Dağı’ndan sağlanan zengin orman varlığı sayesinde kent, antikçağda gemi yapımı için kereste ve zift sağlayan bir merkez olarak da tanınmıştır.
(Kaynak: Antandros Derneği – Antandros’un Tarihi
Vikipedi – Antandros
Arkeofili – “Antandros Antik Kenti: Aeneas’tan Üç Güzellere”)
Antandros’un nekropolis (mezarlık) alanı, Kaletaşı Tepesi’nin batısında, günümüzde yerleşimle iç içe geçmiş bir bölgede yer alır. 1980’li yıllarda imar çalışmaları sırasında tesadüfen ortaya çıkan mezarlar, 1990’larda kurtarma kazılarıyla, 2001’den itibaren ise düzenli bilimsel kazılarla araştırılmıştır. Bugüne kadar yüzlerce mezar açığa çıkarılmış; lahitler, amphora mezarlar, taş sanduka mezarlar ve kremasyon (yakma) gömüler tespit edilmiştir. Mezar buluntuları, nekropolisin MÖ 8. yüzyıldan MS 1. yüzyıla kadar kullanım gördüğünü; geç antik dönemde ise bölgenin şarap işliği ve cam atölyesi gibi endüstriyel amaçlarla yeniden düzenlendiğini göstermektedir.
(Kaynak: Antandros Derneği – Nekropolis
Anadolu Ajansı – “Antandros Antik Kenti’ndeki Roma villası ve nekropolis gün ışığına çıkarılıyor”
Arkeolojik Haber – Antandros nekropol kazıları)
Üst yerleşimde, kazıların simgesi hâline gelen Roma dönemi “Yamaç Ev” / villa kompleksi ortaya çıkarılmıştır. Bu yapı topluluğu, mozaiklerle kaplı döşemeleri, fresklerle süslü duvarları, gelişmiş kanalizasyon ve su yönetim sistemi, dükkân ve depo mekânlarıyla Antandros’un Roma İmparatorluk Dönemi’nde zengin bir liman kenti olduğunu göstermektedir. Kazılar, 2000 yılındaki yüzey araştırmasından bu yana Prof. Dr. Gürcan Polat başkanlığında sürdürülmekte; her sezon yeni oda, mozaik, sarnıç ve üretim alanlarının açığa çıkarılmasıyla kentin sosyal ve ekonomik yapısına dair ayrıntılar zenginleşmektedir.
(Kaynak: Anadolu Ajansı – “Antandros Antik Kenti’ndeki Roma villası ve nekropolis gün ışığına çıkarılıyor”
Orion Adatepe – Antandros Antik Kenti
Arkeofili – Antandros Antik Kenti)
Antandros’un mitolojik önemi özellikle Aeneas Efsanesi ile ilişkilidir. Vergilius’un “Aeneis” destanında, Troia’nın düşüşünden sonra Aeneas’ın babası, oğlu ve yandaşlarıyla birlikte Antandros kıyılarında 20 gemi inşa ettiği, baharın başında bu gemilerle denize açılarak önce Trakya kıyılarına, ardından Akdeniz üzerinden İtalya’ya ulaştığı anlatılır. Bu gelenek, Antandros’u hem Troia mirasının bir parçası hem de Roma’nın efsanevi kökenlerine açılan bir kapı hâline getirir.
(Kaynak: Antandros Derneği – Aeneas Destanı ve Antandros
Aeneas Route – Antandros
GoTürkiye – Ancient City of Antandros)